Denklik





  T.C.
ANKARA
…. İDARE MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/………….
KARAR NO   : 2023/………….
 
DAVACI
 
VEKİLİ : Av. Ahmet Can
-UETS[16063-60568-52943]
 
DAVALI : Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı -UETS[35673-73765-04455]
 
VEKİLİ : Av …………. - (Aynı yerde)
 
DAVANIN ÖZETİ : Davacı tarafından, Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Hukuk Fakültesi diplomasına denklik belgesi verilmesi talebiyle ……/2021 tarihinde yapılan başvurunun reddine ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ……/2022 tarih ve E-………….  sayılı işleminin; Türkiye'de önlisans Adalet Bölümü'nden mezun olduktan sonra 2016 yılında Uluslararası Travnik Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde hukuk eğitimine başladığı, burada bir yıl eğitim gördükten sonra 2017 yılında Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne yatay geçiş yaptığı ve …………. /2020 tarihinde mezun olduğu, diplomasına doğrudan diploma denklik belgesi/anlaşmaya uygunluk belgesi düzenlemesi gerekirken, hukuka aykırı tespitler ve mesnetsiz dayanaklarla başvurusunu reddedildiği ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istenilmektedir.
 
SAVUNMANIN ÖZETİ : Davacının yurt dışında öğrenime başladığı 2016 yılında ÖSYM tarafından yapılan YGS ve LYS'ye girmediği 2016 yılına ait ÖSYS Kılavuzu'nda belirtilen muadil belgelere sahip olmadığı, Denklik Komisyonu'nca yapılan inceleme neticesinde davacının Bosna Hersek'teki 'International University of Struga'dan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi'ne yapmış olduğu yatay geçişin Anlaşma ve Yönetmelik hükümlerine aykırılık teşkil ettiği tespit edildiğinden Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde'ki Yükseköğretim Kurumlarından Mezun Olanlar için Tanıma ve Denklik Başvuru Süreçlerine İlişkin Usul ve Esasların 8. maddesinin 2. fıkrası uyarınca başvurusunun reddedilmesine Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun …………. /2022 tarihli kararıyla karar verildiği, işlemin hukuka uygun olduğu ve davacının yurtdışı eğitimine 2016 yılında başladığı ancak ACT sınav belgesinin 2017 yılına ait olduğu belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
 
TÜRKMİLLETİADINA
 
Karar veren Ankara …... İdare Mahkemesi'nce, duruşma için önceden belirlenerek taraflara duyurulan 27/04/2023 tarihinde duruşma salonunda toplanıldı. Davacıya vekili Av. …………. ile davalı idare vekili Av. …………. geldikleri görülerek duruşmaya başlandı. Taraflara usûlüne uygun söz hakkı verilerek açıklamaları dinlenildikten sonra duruşmaya son verilip dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava; Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Hukuk Fakültesi diplomasına denklik belgesi verilmesi talebiyle …………. /2021 tarihinde yapılan başvurunun reddine ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın …………. /2022 tarih ve E-…………. sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasa'nın 90. maddesinin 5. fıkrasında, "Usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir." kuralına yer verilmiştir.
16 Ocak 2009 tarihinde imzalanan ve 23/02/2011 tarihli ve 6165 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşmanınonaylanması, 28/05/2011 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 25/04/2011 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla kararlaştırılmış ve anılan Anlaşmanın 2. maddesinde, "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti hukukuna göre kurulmuş olan üniversitelerin ön lisans ve lisans diplomaları Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları bakımından denklik işlemine tabi tutulmaksızın Türkiye Cumhuriyeti’nde de geçerlidir. Ancak bunun için, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan kişilerin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti hukukuna göre kurulmuş olan bir üniversitedeki lisans veya ön lisans programına, Türkiye Cumhuriyeti üniversitelerindeki lisans ve ön lisans programlarına öğrenci yerleştirmeye ilişkin olarak Türkiye Cumhuriyeti hukukuna göre her yıl yapılan sınav sonuçlarına göre yerleştirilmiş olmaları şarttır." hükmüne; 4. maddesinde, "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti hukukuna göre kurulmuş olan üniversitelerden verilmiş ön lisans ve lisans diplomaları ile ilgili olarak işbu Anlaşma hükümlerine göre denklik işlemi yapılmasına gerek olmaması, ibraz edilen diplomanın sıhhatinin Türkiye Cumhuriyeti Yükseköğretim Kurulu tarafından araştırılmasına engel teşkil etmemektedir." hükmüne; 6. maddesinde ise, "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti üniversitelerinde öğrenim gören Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları bakımından, ön lisans ve lisans öğretimindeki yatay ve dikey geçişlerle ilgili olarak, Türkiye Cumhuriyeti Yükseköğretim Kurulunca kabul edilmiş kriter ve esaslar uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu'nun 7/p maddesinde, yurtdışındaki yüksek öğretim kurumlarından alınmış ön lisans, lisans ve lisansüstü diplomaların denkliğini tespit etmek Yükseköğretim Kurulu'nun görevleri arasında sayılmış, aynı Kanunun 44. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde ise "...Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir." düzenlemesi yer almıştır.
Anılan Kanun hükmüne dayalı olarak hazırlanan 05/12/2017 tarih ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 'Amaç ve kapsam' başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin amacı yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından alınan ön lisans, lisans, yüksek lisans diplomalarının tanıma ve denklik işlemlerinde uyulacak usul ve esasları belirlemektir." düzenlemesine; 'Dayanak' başlıklı 2. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 7 nci maddesi ile 23/2/2006 tarihli ve 5463 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan 11/4/1997 tarihli Avrupa Bölgesinde Yükseköğretimle İlgili Belgelerin Tanınmasına İlişkin Sözleşme ve 23/2/2011 tarihli ve 6165 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan 16/1/2009 tarihli Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşma hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır." düzenlemesine yer verilmiştir.
24/04/2010 tarih ve 27561 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal İle Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 'Tanımlar' başlıklı4. maddesinde, "(1) Yönetmelikte geçen;... f) Genel not ortalaması: Öğrencinin hazırlık sınıfı hariç, geçiş yapmak istediği döneme kadar almış olduğu tüm derslerin kredilerine göre ağırlıklandırılmış not ortalamasını, ... j) Kurumlar arası yatay geçiş: Bir üniversite, yüksek teknoloji enstitüsü veya vakıflar tarafından bir üniversiteye bağlı olmaksızın kurulan meslek yüksekokullarından aynı düzeyde başka bir üniversite, yüksek teknoloji enstitüsü veya vakıflar tarafından kurulan bağımsız meslek yüksekokullarına yapılan geçişi, k) Not çizelgesi: Öğrenim süresi içinde alınan derslerin, isim, kredi ve başarı notlarının topluca yazıldığı belgeyi, ... n) (Değişik:RG-2/5/2014-28988) Taban puan: Bir yükseköğretim kurumunun diploma programına Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından merkezi sınavla yerleştirilen en düşük puanlı öğrencinin giriş puanını, ... ö) Yatay geçiş: Bir yükseköğretim kurumunda kayıtlı olan öğrencinin bu Yönetmelikteki esaslar çerçevesinde, aynı düzeydeki diğer diploma programlarında öğrenime devam etme hakkı kazanmasını, ... ifade eder." kuralına; 'Kurumlar arası yatay geçiş' başlıklı 11. maddesinin davacınınyurt dışındaki yükseköğretim kurumuna kayıt olduğu tarihte yürürlükte olan halinde, "(1) Kurumlar arası yatay geçiş yükseköğretim kurumlarının aynı düzeydeki eşdeğer diploma programları arasında ve Yükseköğretim Kurulu tarafından yayınlanan kontenjanlar çerçevesinde yapılır. (2) Kurumlar arası yatay geçiş için öğrencinin, kayıtlı olduğu programda bitirmiş olduğu dönemlere ait genel not ortalamasının en az 100 üzerinden 60 olması şarttır. (3) İkinci fıkradaki başarı şartını sağlayamayan ancak merkezi yerleştirme puanı geçiş yapmak istediği diploma programının taban puanına eşit veya yüksek olan adaylar yatay geçiş başvurusu yapabilir. Bu şekilde başvuran adayların başvuruları sadece ikinci fıkraya göre başvuran adayların yerleştirmesi bittikten sonra boş kalan kontenjan olması halinde değerlendirilir. ..." şeklinde iken, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte, "(1) Kurumlar arası yatay geçiş yükseköğretim kurumlarının aynı düzeydeki eşdeğer diploma programları arasında ve Yükseköğretim Kurulu tarafından yayınlanan kontenjanlar çerçevesinde yapılır. (2) Kurumlar arası yatay geçiş için öğrencinin, kayıtlı olduğu programda bitirmiş olduğu dönemlere ait genel not ortalamasının en az 100 üzerinden 60 olması şarttır. (3) İkinci fıkradaki başarı şartını sağlayamayan ancak merkezi yerleştirme puanı geçiş yapmak istediği diploma programının taban puanına eşit veya yüksek olan adaylar yatay geçiş başvurusu yapabilir. (Mülga son cümle:RG-21/9/2013-28772) (…)" şeklinde olduğu, 'Değerlendirme' başlıklı 12. maddesinde, "(1) Kurumlar arası yatay geçiş değerlendirme sonuçları, geçerli başvurusu olan tüm adayların isimleri, değerlendirmede esas alınan puanlara göre sıralanmış biçimde ilgili yüksek öğretim kurumunun internet sayfasında ilan edilir. (2) Başvurularla ilgili ön değerlendirmeyi, üniversite senatosunun belirlemiş olduğu ilkeler çerçevesinde, ilgili yönetim kurulları tarafından oluşturulan komisyonlar yapar. Başvurular, adayların genel not ortalaması ve eğer varsa geçmek istediği programın ortak derslerindeki başarısı dikkate alınarak, üniversite senatosu tarafından belirlenmiş olan kriterlere göre değerlendirilir ve ayrılan kontenjana göre geçiş sağlanır. ..." kuralına; 'Yurtdışı yükseköğretim kurumlarından yurtiçindekilere yatay geçiş' başlıklı 14. maddesinin davacının yurt dışındaki yükseköğretim kurumuna kayıt olduğutarihte yürürlükte olan halinde, "(1) Üniversite senatoları tarafından yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından yapılacak yatay geçişler için kontenjan belirlenebilir. Kontenjan belirlenmesi halinde her bir program için kurumlar arası yatay geçiş kontenjanının yarısını aşmayacak şekilde belirlenen yurt dışı yükseköğretim kurumları kontenjanları ile üniversite senatosu tarafından belirlenen başvuru şartları, kurumlar arası yatay geçiş kontenjanları ile birlikte Yükseköğretim Kuruluna en geç Haziran ayının otuzuncu günü mesai saati bitimine kadar bildirilir. Yükseköğretim Kurulu internet sayfasında tüm yükseköğretim kurumlarının yurt dışı öğrenci kontenjanları ile başvuru şartları ve değerlendirme takvimi ilan edilir. (2)Yabancı ülkelerdeki yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına geçiş için, öğrencinin bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında belirlenen kurumlar arası yatay geçiş başarı şartları aranır. (3)Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yatay geçişte öğrencinin yatay geçiş yapmak istediği yükseköğretim kurumundaki diploma programının ilgili sınıfına öğrenci kabulündeki taban puana sahip öğrenciler, yurt dışında yükseköğrenim gördüğü tüm derslerden başarı şartı aranmaksızın yatay geçiş başvurusu yapabilirler. Bu yolla başvuran öğrencilerin yatay geçiş başvurusu üniversite senatosu tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde yurt dışı yatay geçiş kontenjanı kapsamı dışında değerlendirilir. ...            (5)Yurtdışında yükseköğretime başlayan öğrencilerin Türkiye’deki yükseköğretim programlarına geçiş başvurularının değerlendirilmesinde kullanılacak olan, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavlarındaki asgari puanlar ile bunlara eşdeğerliği kabul edilen sınavlar ve puanları, üniversiteler tarafından belirlenen yurtdışı yatay geçiş kontenjanları ile birlikte Yükseköğretim Kurulu tarafından ilan edilir. Adayların, yatay geçiş başvurusu yapabilmeleri için en az ilan edilen puanlara veya üzerindeki puanlara sahip olması gerekir." şeklinde iken, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte, "(1) Üniversite senatoları tarafından yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından yapılacak yatay geçişler için kontenjan belirlenebilir. Kontenjan belirlenmesi halinde her bir program için kurumlar arası yatay geçiş kontenjanının yarısını aşmayacak şekilde belirlenen yurt dışı yükseköğretim kurumları kontenjanları ile üniversite senatosu tarafından belirlenen başvuru şartları, kurumlar arası yatay geçiş kontenjanları ile birlikte Yükseköğretim Kuruluna en geç Haziran ayının otuzuncu günü mesai saati bitimine kadar bildirilir. Yükseköğretim Kurulu internet sayfasında tüm yükseköğretim kurumlarının yurt dışı öğrenci kontenjanları ile başvuru şartları ve değerlendirme takvimi ilan edilir. (2) Yabancı ülkelerdeki yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına geçiş için, öğrencinin bu Yönetmeliğin (Değişik ibare:RG-10/6/2020-31151) 11 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirlenen kurumlar arası yatay geçiş başarı şartları aranır. (3) Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yatay geçişte öğrencinin yatay geçiş yapmak istediği yükseköğretim kurumundaki diploma programının ilgili sınıfına öğrenci kabulündeki taban puana sahip öğrenciler, yurt dışında yükseköğrenim gördüğü tüm derslerden başarı şartı aranmaksızın yatay geçiş başvurusu yapabilirler. Bu yolla başvuran öğrencilerin yatay geçiş başvurusu üniversite senatosu tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde yurt dışı yatay geçiş kontenjanı kapsamı dışında değerlendirilir. ...(5) Yurtdışında yükseköğretime başlayan öğrencilerin Türkiye’deki yükseköğretim programlarına geçiş başvurularının değerlendirilmesinde kullanılacak olan, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavlarındaki asgari puanlar ile bunlara eşdeğerliği kabul edilen sınavlar ve puanları, üniversiteler tarafından belirlenen yurtdışı yatay geçiş kontenjanları ile birlikte Yükseköğretim Kurulu tarafından ilan edilir. Adayların, yatay geçiş başvurusu yapabilmeleri için en az ilan edilen puanlara veya üzerindeki puanlara sahip olması gerekir. (7) (Ek:RG-21/12/2019-30985) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dâhil yurt dışında kurulmuş olan yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarının başarı sıralaması şartı aranan programlarına yatay geçişe ilişkin olarak Yükseköğretim Kurulu, bu Yönetmelik hükümleri dışında ilave şartlar belirleyebilir." şeklinde olduğu, son olarak yukarıdaki hükümlere (7. fıkranın birinci cümlesinin devamına) dava konusu işlem tarihinden sonra, "(Ek ibare:RG-9/4/2021-31449) Yurt dışındaki bir yükseköğretim kurumundan ülkemizdeki başarı sıralaması şartı aranan bir programa yatay geçiş yapılabilmesi için; a) (Ek:RG-9/4/2021-31449) Öğrencinin yükseköğrenime başladığı yıl, kayıtlı olduğu üniversitenin Yükseköğretim Kurulunca esas alınan sıralama kuruluşlarının belirlediği dünya sıralamalarında ilk dört yüzlük dilim içerisinde yer alması ve bu Yönetmeliğin dönem/sınıf ve başarı şartlarını taşıması, b) (Ek:RG-9/4/2021-31449) İlk dört yüzlük dilim dışında kalan bir üniversitede kayıtlı olunması halinde; 1) Ortaöğretimini Türkiye’de tamamlayanların, her halükarda merkezi yerleştirme sınavına girmiş ve kayıt yılı itibarıyla başarı sıralaması şartı aranan programın ilgili puan türünde başarı sıralaması şartını sağlamış olması, 2) Ortaöğretiminin en az son iki yılını yurt dışında tamamlayanların, kayıt oldukları diploma programının, hazırlık sınıfı hariç en az dört yarıyılını başarıyla geçmiş olması, gerekir." düzenlemesinin eklendiği görülmüştür.
Öte yandan, dava konusu uyuşmazlıkla ilgili olarak, davalı idare yetkili organları tarafından alınan bazı kararlar ise şöyledir: Yükseköğretim Genel Kurulu'nun 09/04/2015 tarih ve 2015.6.192 sayılı kararı ile, "Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 28/01/2015 tarihli toplantısında Tıp ve Hukuk programlarına ilişkin uygun görülen ve Genel Kurula arzına karar verilen hususlar incelendi. Yapılan inceleme neticesinde; yükseköğretim kurumlarındaki Tıp ve Hukuk programlarına son yıllarda yerleşen öğrencilerin başarı sıraları da dikkate alınarak yapılan çalışma sonucunda 2015 ÖSYS'de, 1) Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarına yerleştirme işlemlerinde Tıp Programlarına başarı sırası en düşük 40 bininci (40.000) sırada olan, Hukuk programlarına ise başarı sırası en düşük 150 bininci sırada olan adayların yerleştirme işlemine alınarak kontenjan dahilinde yerleştirilmesine, 2) Vakıf yükseköğretim kurumlarının senato kararı ile söz konusu başarı sıralarına ilişkin daha üstte başarı sırası belirleyebilmesine, 3) Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşma dikkate alınarak, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde bulunan üniversitelerdeki Tıp ve Hukuk programlarına 2015 yılından itibaren yerleşerek kayıt yaptıran öğrencilerin Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş yapabilmesi için 'Yükseköğretim Kurumlarında önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik' şartlarının yanı sıra birinci maddede belirlenen başarı sırası şartını sağlamaları gerektiğine" karar verilmiştir.
Yükseköğretim Genel Kurulu'nun 11/06/2015 tarih ve 2015.10.231 sayılı kararı ile uygun görülen 2015 ÖSYS Kılavuzunda, "Ortaöğrenimini Türkiye'de tamamlayan ve eğitime başladığı yıl CWTS Leiden Ranking Academic Ranking, Academic Ranking of World Universities (Shanghai) ve University Ranking by Academic Performance tarafından yapılan dünya üniversite sıralamalarında ilk 500 içerisine giren üniversiteler dışında kalan yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarında eğitim almak isteyen ilgililerin, 2015-2016 eğitim öğretim yılı itibariyle eğitime başlayacakları yıl ÖSYM tarafından yapılan YGS ve LYS'ye girmeleri; tıp doktorluğu alanında sıralamada ilk 40 bin, hukuk alanında ilk 150 bin içinde yer almaları ÖSYS Kılavuzunda yer alan diğer alanlarda en az Türkiye'deki programlara yerleşen en son öğrencinin almış olduğu puanı almaları; ÖSYS Kılavuzunda yer almayan alanlarda eğitim alacakların ön lisansprogramları için herhangi bir puan türünde en az 140, lisans programları için herhangi bir puan türünde en az 180 puan almaları gerekmektedir. Ortaöğrenimini Türkiye'de tamamlayan ve eğitime başladığı yıl CWTS Leiden Ranking Academic Ranking, Academic Ranking of World Universities (Shanghai) ve University Ranking by Academic Perfırmance (URAP) tarafından yapılan dünya üniversite sıralamalarında ilk 500 içerisine giren üniversiteler dışında kalan yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından eğitim almak isteyenlerin, SAT 1 : en az 1000 puan, ACT : en az 21 puan, Abitur : en az 4 puan, Fransız Bakaloryası : diploma notu en az 12 GCE A Level sertifikası : en az 2 dersten, Uluslararası Bakalorya (International Baccalaureat IB) : en az 28 Avusturya Matura Diploması (Matura Reifezeugnis) : en çok 2, İtalya Maturite Diploması (Diploma di Maturita): en az 70 olarak belirlenen muadil belgelerden biri ile kayıt olmaları halinde denklik başvuruları bireysel olarak değerlendirilecektir." şeklinde karar alınmıştır.
Yükseköğretim Genel Kurulu'nun 31/03/2016 tarih ve 2016.5.184 ve 2016.5.185 sayılı kararı ile, "Yükseköğretim Genel Kurulunun 14.05.2015 tarihli toplantısında, 'ÖSYM ile bir programa yerleşen ilgilinin eğitime başladığı yıl, kendi imkânları ile eğitime başlayan ilgili ve aynı diplomayı ibraz eden ilgililere, ÖSYM tarafından yerleştirmesi yapılmış olan ilgili ile aynı işlemin yapılmasına' karar verilmiştir. Söz konusu kararın uygulanması sürecinde karşılaşılan tereddütlerin giderilmesi için anılan karara ek olarak; ortaöğrenimini Türkiye'de bitiren ve ÖSYS sürecine tabi olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları olan ilgililerin, I-Hazırlık dâhil öğrenime başlanılan yıl ÖSYS Kılavuzunda yer almayan yurtdışı yükseköğretim kurumu ve programının, ilgilinin öğrenime başladıktan sonraki bir eğitim-öğretim yılında ÖSYS Kılavuzuna alınması ve bunun sonucunda ilgilinin denklik başvurusunda ÖSYM tarafından yerleştirilenlerle aynı diploma ve transkripti ibraz etmesi, II-ÖSYS Kılavuzunda hiç yer almamış bir yurtdışı yükseköğretim kurumunda öğrenime başlayıp Kılavuzda olan yurtdışı yükseköğretim kurumu ve programına geçiş yapan ve ÖSYM tarafından yerleştirmesi yapılmış ilgili ile aynı diploma ve transkripti ibraz edenlerin, öğrenimlerinin en az % 70'ini Kılavuzda olan bir programdan almış olması, III-Türkiye'deki Meslek Yüksekokulundan mezun olduktan sonra ÖSYS Kılavuzunda yer alan yurtdışı yükseköğretim kurumu ve programında öğrenime başlayan ve ÖSYM tarafından yerleştirilenlerle aynı diploma ve transkripti ibraz etmesi, hâlinde ÖSYM tarafından yerleştirmesi yapılmış olan ilgili ile aynı işlemin yapılmasına karar verildi." şeklinde karar alınmıştır.
Yükseköğretim Genel Kurulu'nun 28/07/2016 tarih ve 2016.13.369 sayılı kararı ile, "Yükseköğretim Genel Kurulunun 12.02.2015 tarihli (sehven 24.12.2015 tarihli olarak belirtilmiş)toplantısında Ortaöğrenimini Türkiye'de tamamlayan ve eğitime başladığı yıl CWTS Leiden Ranking, Academic Ranking of World Universities (Shanghai) ve University Ranking by Academic Performance (URAP) taralından yapılan dünya üniversite sıralamalarında ilk 500 içerisine giren üniversiteler dışında kalan yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarında eğitim almak isteyen İlgililerin, 2015-2016 eğitim öğretim yılı itibariyle eğitime başlayacakları yıl ÖSYM tarafından yapılan YGS ve LYS'ye girmeleri; tıp doktorluğu alanında sıralamada ilk 40 bin, hukuk alanında ilk 150 bin içinde yer almaları; ÖSYS Kılavuzunda yer alan diğer alanlarda en az Türkiye'deki programlara yerleşen en son öğrencinin almış olduğu puanı almaları; ÖSYS Kılavuzunda yer almayan alanlarda eğitim alacakların ön lisans programlan için herhangi bir puan türünde en az 140, lisans programlan için herhangi bir puan türünde en az 180 puan almaları gerektiğine karar verilmişti. Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 27.05.2015 tarihli toplantısında, ortaöğrenimini Türkiye'de tamamlayan ve eğitime başladığı yıl CWTS Leiden Ranking Academic Ranking, Academic Ranking of World Universities (Shanghai) ve University Ranking by Academic Performance (URAP) tarafından yapılan dünya üniversite sıralamalarında ilk 500 içerisine giren üniversiteler dışında kalan yurtdışındaki tanınan yükseköğretim kurumlarında eğitim almak isteyen ilgililerin, belirlenen muadil belgelerden biri ile kayıt olmaları halinde denklik başvurularının bireysel olarak değerlendirilebileceğine karar verilmişti. Avrupa Bölgesinde Yükseköğretimle İlgili Belgelerin Tanınmasına İlişkin Sözleşme (Lizbon Sözleşmesi) hükümlerine dayanılarak Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği yürürlüğe konulmuştur. Lizbon Sözleşmesinin 6. maddesinde 'Bir tanıma kararı, yükseköğretim belgesi tarafından belgelenen bilgi ve beceri esasına dayanıyorsa, her Taraf, tanımanın istendiği belge ile tanımanın istendiği Tarafça bu belgeye karşılık gelen diploma arasında önemli bir farklılık görülmediği durumda, diğer Tarafta verilmiş yükseköğretim belgelerini tanıyacaktır.' hükmünü havidir. 08/12/2009 kararını geri alan 14/05/2015 tarihli karardan önce, sınav ülkesi ve alanı olarak belirtilen ve ÖSYS Kılavuzlarında yer alan programlarda ÖSYS ile yerleştirilerek eğitim alanların diplomalarına doğrudan denklik işlemi yapılırken, aynı programlarda ÖSYS yerleştirmesi olmaksızın eğitim alanlar hakkında Seviye Tespit Sınavı kararları alındığı, Kurulumuzca haklarında sınav kararı alınan ilgililerin, "işlemin iptali" istemiyle Kurulumuz aleyhine açtığı davalara ilişkin Mahkemelerin yukarıda bahsedilen uygulamayı Anayasal eşitlik ilkesine aykın bulduğu, Gerekçe olarak ise Öğrenci Seçme Sınavının lisans öncesi bilgi ve beceri düzeyini ölçtüğü; Denklik Yönetmeliği uyarınca yapılacak sınavın ise lisans programının düzeyini tespite yönelik bir sınav olduğu ve söz konusu sınavların birbirine muadil olamayacağı tespitinde bulunulduğu, Lizbon Sözleşmesine uyumlu olarak 20.02.2016 tarih ve 29630 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğinin, kalite ve çıktı odaklı bir incelemeyi esas almadığı ancak yurtdışında eğitime başlama koşullarını düzenleyen yukarıda bahsi geçen kararların başvuru sahiplerinin baraj puanlarına sahip olmamaları durumda denklik değerlendirmesine alınmalarını baştan engelleyeceği bu durumda, ÖSYS yerleştirmesi olmayanlara, aynı eğitimi almalarına rağmen farklı işlem yapılması durumuna benzer bir durum yaşanacağı ve baraj puanı alarak eğitime başlayan ve baraj puanı almadan eğitime başlayan ancak aynı diploma için denklik başvurusunda bulunanlara farklı işlem (Başarı sırası veya baraj puanı koşullarını sağlamayanların başvurularının baştan kabul edilmemesi) yapılmasına neden olacağı bu durumun da Mahkemelerce muhtemelen Anayasal Eşitlik ilkesine aykırı bulunabileceği hususları incelendi. Yapılan incelemeler neticesinde, söz konusu yurtdışında eğitime başlama koşullarını düzenleyen ilgili kararların geri alınmasına ve denklik başvurularının kazanım ve yeterlilikler dikkate alınarak değerlendirilmesine karar verildi.'' şeklinde karar alınmıştır.
Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 01/03/2017 tarih ve 2017.07.1365 sayılı kararı ile, "Yükseköğretim Kurumlarında önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlararası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in 14/5 maddesinde yer alan yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından yurtiçindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçişe ilişkin 'Öğrenci, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan Öğrenci, Seçme ve Yerleştirme Sınavlarındaki asgari puanlar ile bunlara eşdeğerliği kabul edilen sınavlar ve puanlarının' belirlenmesi hususu incelendi. Yapılan inceleme neticesinde; 2017-2018 eğitim-öğretim yılı güz döneminden itibaren yurtdışından yurtiçine yatay geçişlerde, a)İlgili yıldaki ÖSYS Kılavuzlarında yer alan (Tıp, Hukuk, Mühendislik, Mimarlık, Öğretmenlik vb.) programlar için belirlenen başarı sırasının aranmasına, b)Başarı sırası aranmayan programlar için öğrencinin merkezi sınava girdiği yıl itibarıyla geçmek istediği diploma programı için geçerli olan puan türünde aldığı merkezi yerleştirme puanının, geçmek istediği diploma programına eşdeğer yurtiçindeki diğer üniversitelerin diploma programlarının en düşük taban puanına eşit veya yüksek olması gerektiğine, c)Yükseköğretim Kurulu tarafindan eşdeğer sınav puanlarına sahip olanların da (a) ve (b) maddelerindeki şartları sağlaması gerektiğine, karar verildi." şeklinde karar alınmıştır.
Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 13/04/2017 tarih ve 2017.14.2359 sayılı kararı ile, "Koç Üniversitesi Rektörlüğünden Yükseköğretim Yürütme Kurulu Kararı ile yurt dışından yatay geçişlerde merkezi yerleştirme sınavlarına katılmamış olan yurt dışında öğrenim gören öğrencilerin yatay geçiş yapmalarının mümkün olmadığı, söz konusu koşulun 2017 güz döneminden itibaren geçerli olması nedeniyle merkezi yerleştirme sınavına giremeyen, bu durumda olan öğrencilerin CWTS Leiden, Times Higher Education ve URAP gibi prestijli sıralamalarda ilk 500'de bulunan bir üniversitede öğrenim gören veya SAT, ACT, Abitur gîbi uluslararası sınavlarda yüksek başarı elde eden hem TC hem de yurt dışında liseyi bitirenler ile yabancı uyruklu öğrenciler için eşdeğer sınav puanlarının eşleniği seviyelerinin artırılması konusundaki yazısı incelendi. Yapılan inceleme neticesinde; a)TC uyruklu öğrencilerin yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçişleri ile ilgili olarak 01.03.2017 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında alınan kararın 2017-2018 Eğitim-Öğretim yılından itibaren kayıt yaptıracak öğrencilere uygulanmasına, b)2017-2018 eğitim-öğretim döneminden itibaren QS ile Times dünya sıralamasında ilk 500'e giren üniversitelerde öğrenime başlayan öğrencilerden hazırlık sınıfı hariç en az ikinci sınıfı başarıyla tamamlayan öğrencilerin 3 üncü sınıfa (öğretim süresi 5 yıl olanlarda 3 ve 4, öğretim süresi 6 yıl olanlarda 3, 4, S inci sınıflara) yatay geçiş başvurusu yapabilmesine, önlisans programlarında ise üçüncü yarıyıla (ikinci sınıfa) yatay geçiş başvurusu yapılabilmesine, c)TC uyruklu olup ortaöğretimini yurt dışında tamamlayarak yükseköğretime başlayan öğrenciler ile yabancı uyruklu öğrencilerden yukarıdaki şartların aranmamasına karar verildi." şeklinde karar alınmıştır.
Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 25/08/2021 tarih ve 2021.37.- sayılı kararı ile, "Yükseköğretim Kurulu Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından başkanlıklarına yapılan başvuruların incelenmesinde; a)Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından KKTC'deki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş yapan adayların yurt dışındaki yükseköğretim kurumuna kayıt olduğu dönemdeki ÖSYS/YKS Kılavuzlarında yayımlanan Yurt Dışında Eğitim Almak İsteyen Adaylara İlişkin duyuru metninde yer alan hususlar ile Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümlerindeki şartları sağlayıp sağlamadığına bakıldığı ve bu şartları sağlamayan adayların denklik başvurularının reddedildiği, b)Yükseköğretim programlarından başarı sırası aranan Tıp, Hukuk vb. programlar için 2015, 2016 ve 2017 ÖSYS Kılavuzlarında yurt dışından yatay geçiş yapılabilmesine ilişkin olarak adayların yurt dışındaki yükseköğretim kurumuna kayıt olduğu yılda belirlenen başarı sıraları içinde yer almaları gerekliğinin, 2015 ve 2017 yılında belirlenen sıralama kuruluşlarında ilk 500 üniversite içerisinde, 2016 yılında ise ilk 1000 üniversite içerisinde yer alanlara ilişkin açıklamaların yer aldığı, c) Ancak, Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 01.03.2017 ve 13.04.2017 tarihli toplantılarında alınan kararlarda 2017-2018 eğitim ve öğretim yılından itibaren kayıt yaptıracak öğrenciler için yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçişte aranacak başarı sırası ve asgari puanlara ilişkin hükümlerin yer aldığı, d) Yatay geçişleri mevzuata uygun olmadığı için denklik başvuruları reddedilen adayların konuyu yargıya taşımaları üzerine İdare Mahkemeleri tarafından ÖSYS Kılavuzunda yayımlanan açıklamaların yurt dışından, yurt içi veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş kurallarının 2017 yılındaki Yürütme Kurulu kararları ile değiştiği ve 2017 yılından itibaren kayıt yaptıranlara uygulanacağı şeklinde anlaşıldığı dolayısıyla 2017 yılında alınan Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 01.03.2017 ve 13.04.2017 tarihli kararların kılavuzla çelişmesi nedeniyle sıkıntılar yaşandığından konu incelendi. Yapılan inceleme neticesinde, yükseköğretim kurumlarında yatay geçiş işlemlerinin 'Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik' hükümlerine göre yürütüldüğü, anılan yönetmeliğin 14'üncü maddesinin 5'inci bendinde yer alan 'Yurtdışında yükseköğretime başlayan öğrencilerin Türkiye'deki yükseköğretim programlarına geçiş başvurularının değerlendirilmesinde kullanılacak olan, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavlarındaki asgari puanlar ile bunlara eşdeğerliği kabul edilen sınavlar ve puanları, üniversiteler tarafından belirlenen yurtdışı yatay geçiş kontenjanları ile birlikte Yükseköğretim Kurulu tarafından ilan edilir. Adayların, yatay geçiş başvurusu yapabilmeleri için en az ilan edilen puanlara veya üzerindeki puanlara sahip olması gerekir.' hükmü uyarınca ilgili yılda yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptırarak yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş yapacak adaylara bilgilendirmenin sırasıyla 11.06.2015 ve 18.05.2016 Yükseköğretim Genel Kurul Kararı ile ilgili yılın ÖSYS/YKS Kılavuzlarında yapıldığı ve söz konusu kararların yürürlükte olduğu dikkate alınarak adayların yatay geçişlerinin incelenmesinde Yükseköğretim Genel Kurul kararı ile yayınlanması ve uygulanması kabul edilen ilgili yılın ÖSYS/YKS Kılavuzlarında yayımlanan duyurulardaki şartları sağlaması gerektiğine, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavlarındaki asgari puanlara eşdeğerliği kabul edilen yurt dışı sınavlarda da adayların söz konusu şartları sağlaması gerektiğine, bu çerçevede Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 01.03.2017 tarih ve 2017.07.1365 sayılı ve 13.04.2017 tarih ve 2017.14.2359 sayılı kararlarının geri alınmasına karar verildi." şeklinde karar alınmıştır.
06/06/2018 tarih ve 2018.27.4419 sayılı Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararı ile kabul edilen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki Yükseköğretim Kurumlarından Mezun Olanlar İçin Tanıma ve Denklik Başvuru Süreçlerine İlişkin Usul ve Esaslar'ın'Ret kararı gerektiren denklik uygulamaları' başlıklı 8. maddesinde, "(1) KKTC'deki yükseköğretim kurumlarının YKS/ÖSYS kılavuzunda yer almayan ve Yükseköğretim Kurulu tarafından kontenjan verilmeyen ön lisans ve lisans programlarından mezun olanların diploma denklik başvuruları reddedilir. (2)T.C. vatandaşlarının ön lisans ve lisans programları için aranan YKS/ÖSYS yerleşme veya baraj puanı, yüksek lisans programları için LES/ALES puanı, yatay geçişler için ilgili yılda ilan edilen kıstasları sağlayamayan mezunların diploma denklik başvuruları reddedilir..." düzenlemesi yer almıştır.
Diğer taraftan, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 ve 2020 Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi (ÖSYS)/Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları incelendiğinde, 2015 yılı Kılavuzunda, (2016 yılı Kılavuzundaki fark, dünya üniversite sıralamalarında ilk 1000 içerisine girmenin kabul edilmiş olmasıdır), "T.C. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından Duyuru" başlığı altında, "Ortaöğrenimini Türkiye’de tamamlayan ve eğitime başladığı yıl CWTS Leiden Ranking Academic Ranking, Academic Ranking of World Universities (Shanghai) ve University Ranking by Academic Performance (URAP) tarafından yapılan dünya üniversite sıralamalarında ilk 500 içerisine giren üniversiteler dışında kalan yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarında eğitim almak isteyen ilgililerin, 2015-2016 eğitim öğretim yılı itibariyle eğitime başlayacakları yıl ÖSYM tarafından yapılan YGS ve LYS’ye girmeleri; tıp doktorluğu alanında sıralamada ilk 40 bin, hukuk alanında ilk 150 bin içinde yer almaları; ÖSYS Kılavuzunda yer alan diğer alanlarda en az Türkiye’deki programlara yerleşen en son öğrencinin almış olduğu puanı almaları; ÖSYS Kılavuzunda yer almayan alanlarda eğitim alacakların ön lisans programları için herhangi bir puan türünde en az 140, lisans programları için herhangi bir puan türünde en az 180 puan almaları gerekmektedir. Ortaöğrenimini Türkiye’de tamamlayan ve eğitime başladığı yıl CWTS Leiden Ranking Academic Ranking, Academic Ranking of World Universities (Shanghai) ve University Ranking by Academic Performance (URAP) tarafından yapılan dünya üniversite sıralamalarında ilk 500 içerisine giren üniversiteler dışında kalan yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarında eğitim almak isteyenlerin,SAT 1 : En az 1000 puanACT : En az 21 PuanAbitur : En az 4 puanFransız Bakaloryası : Diploma notu en az 12GCE A Level Sertifikası : En az 2 derstenUluslararası Bakalorya (International Baccalaureat IB) : En az 28Avusturya Matura Diploması (Matura Reifezeugnis) : En çok 2İtalya Maturita Diploması (Diploma di Maturita) : En az 70 olarak belirlenen muadil belgelerden biri ile kayıt olmaları halinde denklik başvuruları bireysel olarak değerlendirilecektir. 2015-2016 eğitim öğretim yılı itibariyle, yurtdışında yükseköğrenime başlayan öğrenciler yanında yurtdışında eğitim almakta iken Türkiye’deki üniversitelere yatay geçiş başvurusu yapacak öğrenciler de yukarda bahsedilen kararlara tabi olacaklardır. Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarına özel yetenek sınavı sonuçlarına göre kayıt olan öğrencilerin yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş başvurularının değerlendirilmesinde üniversiteler özel yetenek sınavı yapabilecektir. Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında öğrenim görecek öğrencilerin öğrenciliklerini tanıtmaları, Milli Eğitim Bakanlığı veya yurt dışı temsilciliklerimizde öğrenci dosyası açtırmaları ve vize almaları gerekmektedir." ibaresine yer verildiği, 2017 yılı Kılavuzunda, "T.C. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından Duyurular" başlığı altındaki "Yurt Dışında Yükseköğrenim Görmek İsteyenlerin Denklik İşlemleri" başlığı altında, "Yükseköğretim Genel Kurulunun 28/07/2016 tarihli toplantısında alınan karar uyarınca yurt dışında yükseköğrenim görmekisteyen ilgililerin YGS ve LYS’ye girerek daha önce belirlenmiş başarı sıralamaları içinde yer almaları, ÖSYS Kılavuzunda yer alan programlara yerleşen en son öğrencinin aldığı puanı almaları, ÖSYS Kılavuzunda yer almayan programlarda öğrenim görmek isteyen ilgililerin ise belirli baraj puanlarını almaları gerekmemektedir. Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarına özel yetenek sınavı sonuçlarına göre kayıt olan öğrencilerin yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş başvurularının değerlendirilmesinde üniversiteler özel yetenek sınavı yapabilecektir. Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında öğrenim görecek öğrencilerin öğrenciliklerini tanıtmaları, Milli Eğitim Bakanlığı veya yurt dışı temsilciliklerimizde öğrenci dosyası açtırmaları ve vize almaları gerekmektedir. Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında eğitim almak isteyenlerin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının internet sayfasından yurt dışı eğitim ve yurt dışında alınan diplomaların denkliği konularındaki güncel duyuruları takip etmelerinde fayda görülmektedir.", "TC Uyruklu Öğrencilerin Yurt Dışındaki Yükseköğretim Kurumlarından Yurt İçindeki Yükseköğretim Kurumlarına Yatay Geçiş İşlemleri" başlığı altında da, "Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca; TC uyruklu öğrencilerin yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçişleri ile ilgili olarak; 1. 2017-2018 eğitim-öğretim yılından itibaren kayıt yaptıracak öğrencilerin, a) İlgili yıldaki ÖSYS Kılavuzlarında yer alan (Tıp, Hukuk, Mühendislik, Mimarlık, Öğretmenlik vb. ) programlar için belirlenen başarı sırasının aranmasına, ... karar verilmiştir. " ibaresine,2018 yılı Kılavuzunda, "T.C. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından Duyuru" başlığı altındaki "Yurtdışında Yükseköğrenim Görmek İsteyenlerin Denklik İşlemleri" başlığı altında, "Yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarında eğitim almak isteyenlerin, yurtdışında eğitim ve yurtdışından alınan diplomaların denkliği konularındaki güncel duyuruları Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının http://www.yok.gov.tr internet adresinden takip etmeleri gerekmektedir. Yurtdışında öğrenim görülecek yükseköğretim kurumu ve ilgili programın, Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınması ve akademik derece vermeye yetkili olduğunun kabul edilmiş olması gerekmektedir. Yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarında öğrenim görecek bütün öğrencilerin, eğitimlerine başlamadan önce ilgili ülkedeki dış temsilciliklerimizin Eğitim Müşavirliği ya da Eğitim Ataşeliğinde “özel öğrenci dosyası” açtırmaları ve yükseköğrenimleri süresince öğrenci kayıtlarını güncel tutmaları gerekmektedir."ibaresine, "T.C. Uyruklu Öğrencilerin Yurt Dışındaki Yükseköğretim Kurumlarından Yurt İçindeki Yükseköğretim Kurumlarına Yatay Geçiş İşlemleri" başlığı altında da, "T.C. uyruklu öğrencilerin yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş yapabilmeleri, “Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yandal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik' hükümlerinin yanı sıra, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından düzenlenen aşağıdaki şartları karşılamaları halinde mümkündür: 1) 2018-2019 eğitim öğretim döneminden önce yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptıran öğrencilerin, yurt dışındaki yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırmış olduğu yıldaki ÖSYS Kılavuzlarında yer alan şartları sağlamaları gerekmektedir. 2) 2018-2019 eğitim-öğretim döneminde yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptıracak öğrencilerin, daha sonraki yıllarda yapacakları yatay geçiş başvuruları değerlendirilirken; a) Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kılavuzlarında başarı sıralaması şartı getirilen Tıp, Hukuk, Mühendislik, Mimarlık, Öğretmenlik gibi programlar için 2018-YKS’ye girmesi ve ilgili program için aranan başarı sırasını sağlaması, ...3) 2018-2019 eğitim öğretim döneminde ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarından aldıkları önlisans eğitimlerini saydırarak yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarının lisans programlarına kayıt olacak ve sonrasında yurtiçindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş yapacak öğrencilerin de 2. maddede yer alan şartları sağlaması gerekmektedir. ...6) Yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından KKTC’de bulunan yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş yapacak T.C. uyruklu öğrencilerin de yukarıdaki şartları sağlamaları gerekmektedir." ibaresine yer verilmiştir.
Söz konusu kılavuzlarda yer alan ve tablo 4'te gönderme yapılan özel koşul ve açıklamalar bölümünde; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde bulunan yükseköğretim kurumlarını kapsayacak şekilde, 2015 yılı Kılavuzunda; "Bk. 740. Yatay Geçiş Şartı: Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşma dikkate alınarak, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde bulunan üniversitelerdeki Tıp ve Hukuk programlarına 2015 yılından itibaren yerleşerek kayıt yaptıran öğrencilerin Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş yapabilmesi için 'Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik” şartlarının yanı sıra programa bağlı olarak 5./10. koşulda belirtilen başarı şartını sağlamaları gerekmektedir." ibaresine, "Bk. 10. Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarına yerleştirme işlemlerinde; Hukuk programlarına programın yerleştirme puan türünde başarı sırası 150 bininci sırada olan adayın yerleştirme puanının altında yerleştirme puanına sahip adaylar yerleştirilmeyecektir. Tercih işlemlerinde bu şartı sağlamayan adayların ilgili programlar için tercihleri sistem tarafından engellenecektir. (Okul birincisi kontenjanları dâhil) Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşma dikkate alınarak, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde bulunan üniversitelerdeki Hukuk programlarına 2015 yılından itibaren yerleşerek kayıt yaptıran öğrencilerin Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş yapabilmesi için 'Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik' şartlarının yanı sıra yukarıda belirtilen başarı şartını sağlamaları gerekmektedir." ibaresinin, 2016 yılı Kılavuzunda,"Bk. 10. Hukuk programlarına programın yerleştirme puan türünde başarı sırası 150 bininci sırada olan adayın yerleştirme puanının altında yerleştirme puanına sahip adaylar yerleştirilmeyecektir. Bu şartı sağlamayan adaylar ilgili programı tercih edemeyeceklerdir. Bu şartı sağlayamayan adayların, tercih yapmış olsalar bile ilgili tercihleri yerleştirme işlemine alınmayacaktır. (Okul birincisi kontenjanları dâhil.)" ibaresine, 2017 yılı Kılavuzunda, "Bk. 10. Hukuk programlarına programın yerleştirme puan türünde başarı sırası 150 bininci sırada olan adayın yerleştirme puanının altında yerleştirme puanına sahip adaylar yerleştirilmeyecektir. Bu şartı sağlamayan adaylar ilgili programı tercih edemeyeceklerdir. Bu şartı sağlayamayan adayların, tercih yapmış olsalar bile ilgili tercihleri yerleştirme işlemine alınmayacaktır. (Okul birincisi kontenjanları dâhil.)" ibaresine, 2018 yılı Kılavuzunda, "Bk. 10 Hukuk programlarına programın yerleştirme puan türünde başarı sırası 190 bininci sırada olan adayın yerleştirme puanının altında yerleştirme puanına sahip adaylar yerleştirilmeyecektir. Bu şartı sağlamayan adaylar ilgili programı tercih edemeyeceklerdir. Bu şartı sağlayamayan adayların, tercih yapmış olsalar bile ilgili tercihleri yerleştirme işlemine alınmayacaktır. (Okul birincisi kontenjanları dâhil.) " ibaresine, 2019 yılı Kılavuzunda,"Bk. 10 Hukuk programlarına; programın, yerleştirme puan türünde başarı sırası 190 bininci sırada olan adayın yerleştirme puanının altında yerleştirme puanına sahip adaylar yerleştirilmeyecektir. Bu şartı sağlamayan adaylar ilgili programı tercih edemeyeceklerdir. Bu şartı sağlayamayan adayların, tercih yapmış olsalar bile ilgili tercihleri yerleştirme işlemine alınmayacaktır (Okul birincisi kontenjanları dâhil.)." ibaresine, 2020 yılı Kılavuzunda, "Bk. 10 Hukuk programlarına; programın, yerleştirme puan türünde başarı sırası 125 bininci sırada olan adayın yerleştirme puanının altında yerleştirme puanına sahip adaylar yerleştirilmeyecektir. Bu şartı sağlamayan adaylar ilgili programı tercih edemeyeceklerdir. Bu şartı sağlayamayan adayların, tercih yapmış olsalar bile ilgili tercihleri yerleştirme işlemine alınmayacaktır (Okul birincisi kontenjanları dâhil.)" ibaresi yer verilmiştir.
Öte yandan, idari işlemler, iptal, sürenin dolması, ... ve benzeri gibi idarenin iradesi dışındaki sebepler ile sona erebileceği gibi, ilga, geri alma gibi idarenin iradesine bağlı olarak da sona erebilirler. İdari işlemin geri alınması, mahkemelerin iptal kararlarına benzetilmektedir. Yani bir idari işlem geri alınmışsa, o idari işlem tesis edildiği tarihten geçerli olmak üzere bütün hukuksal sonuçları ile birlikte, sanki böyle bir işlem hiç tesis edilmemiş gibi hukuk alanından silinmektedir.
Ayrıca, kazanılmış hak, özel hukuk ve kamu hukuku alanlarında genel olarak, bir hak sağlamaya elverişli nesnel yasa kurallarının bireylere uygulanması ile onlar için doğan öznel hakkın korunmasıdır. Kazanılmış bir haktan söz edilebilmesi için bu hakkın, yeni kanundan önce yürürlükte olan kurallara göre bütün sonuçlarıyla fiilen elde edilmiş olması gerekir. Kazanılmış hak, kişinin bulunduğu statüden doğan, kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel niteliğe dönüşmüş haktır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Adalet bölümü önlisan programından mezun olan davacının, 2016-2017 eğitim ve öğretim yılında Bosna Hersek'te bulunan İnternational University Of Struga'da 'hukuk' alanında öğrenime başladığı, 2017-2018 eğitim ve öğretim yılında da Kuzey Kıbrıs Türkiye Cumhuriyeti'ndeki Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi 'hukuk' programına yatay geçiş yaptığı ve 2020 yılında mezun olmasına müteakiben mezuniyetine esas diplomasına denklik belgesi verilmesi istemiyle …………2021 tarihinde yapılan başvurunun Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ………/2022 tarih ve E-………….  sayılı işlemiyle özetle, "yurtdışında öğrenime başladığınız 2016 yılında ÖSYM tarafından yapılan YGS ve LYS'ye girmediğiniz 2016 yılına ait ÖSYS Kılavuzunda belirtilen muadil belgelere de sahip olmadığınız anlaşıldığından, Bosna Hersek'teki 'İnternational University Of Struga'dan Kuzey Kıbrıs Türkiye Cumhuriyeti'ndeki Uluslararası Kıbrıs Üniversitesine yapmış olduğunuz yatay geçişin Anlaşma ve Yönetmelik hükümlerine aykırılık teşkil ettiği tespit edildiğinden, Yükseköğretim Yürütme Kurulunun …………..2022 tarihli toplantısında alınan kararla, Kuzey Kıbrıs Türkiye Cumhuriyetindeki Yükseköğretim Kurumlarından Mezun Olanlar için Tanıma ve Denklik Başvuru Süreçlerine İlişkin Usul ve Esasların 8. maddesinin 2. fıkrası uyarınca" reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; davacının diploma denklik başvurusunun, Yükseköğretim Yürütme Kurulunca alınan kararla, davacının yurtdışında öğrenim gördüğü kurumun sıralandırma kuruluşlarında belirlenen sıralamalarda yer almadığı, anılan yılda ÖSYM tarafından yapılan YGS ve LYS'ye girmediği ve kılavuzda belirtilen muadil belgelerinin de bulunmadığından bahisle reddedildiği görülmektedir.
Yukarıda açık metinlerine yer verilen düzenlemeler ile davalı idare yetkili kurullarınca (Genel Kurul, Yürütme Kurulu) alınan ve içerikleri yukarıya aktarılan kararlar birlikte değerlendirildiğinde;
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde kurulmuş olan yükseköğretim kurumlarının ön lisans ve lisans programındanmezun olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları bakımından, denklik süreci incelendiğinde, bu hususun temelde 2 yönü bulunmaktadır:
1-Ön lisans ve lisans diplomalarının Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları bakımından denklik işlemine tabi tutulmaksızın (ibraz edilen diplomanın sıhhatinin Türkiye Cumhuriyeti Yükseköğretim Kurulu tarafından araştırılması hususu saklı kalmak üzere) Türkiye Cumhuriyeti’nde de geçerli olması, yani denklik işlemi gerektirmeyen durum:
Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşmanın 2. maddesi kapsamında olunması halinde bu durum geçerli olacaktır. Söz konusu anlaşma kapsamında değerlendirilmek için, ilgilinin;
a) KKTC hukukuna göre kurulmuş olan üniversiteye kayıt olduğu tarihte Türk vatandaşı olması,
b) Kayıt olduğu programın ön lisans ya da lisans derecesi olması,
c) İlgili üniversite ve programa, ÖSYM tarafından her yıl yapılan sınav sonucuna göre yerleştirilmiş ve mezun olmuş olması, gerekmektedir.
2-Denklik işlemi gerektiren durum:
Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşmanın kapsamında olunmaması halinde, bu durum geçerli olacaktır.
Olayda; davacının adalet ön lisans derecesinde öğrenimini müteakip, 2016 yılında, ÖSYM tarafından yapılan sınav sonucuna göre değil, kendi imkânıyla ve ders transferi yoluyla Bosna Hersek'teki İnternational University Of Struga'da hukuk öğrenimine başladığı, burada öğrenimine devam etmekte iken, KKTC'deki Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi'ne yatay geçiş yaparak hukuk öğrenimini burada tamamladığından, Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşmanın 2. maddesi (söz konusu diplomasına doğrudan denklik verilmesi) kapsamında olmadığı açıktır.
Bu bağlamda, yukarıda içerikleri aktarılan Kılavuzlar incelendiğinde,
1- Yurtdışı yükseköğretim kurumlarından alınan diplomaların denklik (başvuruların bireysel olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği-işleme alınıp alınmayacağı) şartları hususu ile,
2- Yurtdışından Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarına yatay geçişlere ilişkin şartlara yer verildiği;
2010 yılı Kılavuzunda; yurtdışında yükseköğrenim görmek isteyenlerin, diploma denklik başvurularının değerlendirilmesi için YGS/LYS'ye girmeleri veyabunlara eşdeğerliği kabul edilen sınavlar ve puanlarına-muadil belgelerden birine sahip olmaları ve baraj puanı şartının arandığı, denklik için belirlenen bu şartların yurt dışında öğrenime başlayan öğrencilerden Türkiye'deki üniversitelere yatay geçiş başvurularında da arandığı (Özetle, denklik şartları ile yatay geçiş şartlarının aynı olduğu).
2011 yılı Kılavuzunda; yurt dışında yükseköğrenim görmek isteyenlerin, öğrenim görmek istedikleri yükseköğretim kurumlarının Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca (YÖK) tanınıp tanınmadığına ilişkinbilgi almaları, Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği'ni incelemelerinin yararlarına olacağıhususunun belirtildiği.
Yurt dışında öğrenime başlayan öğrencilerden, Türkiye'deki üniversitelere yatay geçiş başvurularında ise, ÖSYS sonucu veya muadil sayılan belgelerin; yurt dışında öğrenime başladıkları yılda ÖSYS'ye girmiş olmaları ve baraj puanının arandığı (Özetle, denklik için genel hükümlerin dışında bu Kılavuzda ayrıca özel herhangi bir şart getirilmediği, yatay geçiş için ise bahse konu şartlara yer verildiği).
2012, 2013 ve 2014 yılı Kılavuzlarının 2011 yılı Kılavuzu ile aynı düzenlemeleri içerdiği.
2015 yılı Kılavuzunda, yurt dışında yükseköğrenim görmek isteyenlerin ÖSYM tarafından yapılan YGS/LYS'ye girmeleri; bazı programlar yönünden başarı sırası, taban puan ve baraj puanı şartlarının arandığı.
KKTC'de bulunan yükseköğretim kurumunda öğrenime başlayanlar dahil, yurt dışında öğrenime başlayan öğrencilerden, Türkiye'deki üniversitelere yatay geçiş başvurularında da söz konusu şartların arandığı,
2016 yılı Kılavuzunun (dünya üniversite sıralamalarında ilk 1000 içerisine girmenin kabul edilmiş olması dışında), 2015 yılıKılavuzu ile aynı düzenlemeleri içerdiği.
2017 yılı Kılavuzunda, 28/07/2016 tarihli Yükseköğretim Genel Kurulu kararına atıf yapılarak, yurt dışında yükseköğrenim görmek isteyen ilgililerde YGS/LYS'ye girmeleri; başarı sırası, taban puanı ve baraj puanı şartlarının aranmadığı,
TC uyruklu öğrencilerin yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçişlerinde ise, 2017-2018 öğretim yılından itibaren kayıt yaptıracak öğrencilerde başarı sırası ve taban puanı şartlarının arandığı (Özetle, denklik için genel hükümlerin dışında bu Kılavuzda ayrıca özel herhangi bir şart getirilmediği, yatay geçiş için ise bahse konu şartlara yer verildiği).
2018 yılı Kılavuzunda, yurtdışında yükseköğrenim görmek isteyenlerde, ilgili yükseköğretim kurumunun tanınması ve akademik derece vermeye yetkili olduğunun kabul edilmiş olması gerektiğine ilişkin genel şartlara yer verildiği,
TC uyruklu öğrencilerin yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçişlerinde ise, “Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yandal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik' hükümlerinin yanı sıra, 2018-2019 eğitim öğretim döneminden önce yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptıran öğrencilerin, yurt dışındaki yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırmış olduğu yıldaki ÖSYS Kılavuzlarında yer alan şartları sağlamaları, 2018-2019 eğitim-öğretim döneminde yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptıracak öğrencilerin, daha sonraki yıllarda yapacakları yatay geçiş başvuruları değerlendirilirken; başarı sıralaması şartı getirilen Tıp, Hukuk, Mühendislik, Mimarlık, Öğretmenlik gibi programlar için 2018-YKS’ye girmesi ve ilgili program için aranan başarı sırasını sağlaması, başarı sırası aranmayan programlar için 2018-YKS’ye girmesi ve taban puan şartının arandığı, ayrıca, diğer Kılavuzlardan farklı olarak, ilk defa bu Kılavuzda, 2018-2019 eğitim öğretim döneminde ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarından aldıkları önlisans eğitimlerini saydırarak yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarının lisans programlarına kayıt olacak ve sonrasında yurtiçindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş yapacak öğrencilerin de başarı sırası ve taban puan şartlarını sağlamaları gerektiği, yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından KKTC’de bulunan yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş yapacak T.C. uyruklu öğrencilerin de yukarıdaki şartları sağlamaları gerektiği (Özetle, denklik için genel hükümlerin dışında bu Kılavuzda ayrıca özel herhangi bir şart getirilmediği, yatay geçiş için ise bahse konu şartlara yer verildiği; ilk defa açıkça yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından KKTC’de bulunan yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş yapacak T.C. uyruklu öğrencilerin de aynı şartlara tabi olduğunun kurala bağlandığı).
2019 ve 2020 yılı Kılavuzlarının 2018 yılı Kılavuzu ile aynı düzenlemeleri içerdiği, görülmüştür.
Yukarıya içeriği aktarılan Kılavuzlar birlikte değerlendirildiğinde, yurt dışında yükseköğrenim görmek isteyenlerin (diploma denklik başvurularının değerlendirilmesi için) ÖSYM tarafından yapılan YGS/LYS'ye girmeleri; taban puanı, baraj puanı vearalarında tıp, hukuk programları da bulunan bazı programlar yönünden başarı sırası şartlarının arandığı 2015 ve 2016 yılı Kılavuzları dışındaki, incelenen diğer Kılavuzlarda (2010 yılı Kılavuzu hariç), yurt dışında yükseköğrenim görmek isteyenlerde genel şartların dışında özel herhangi bir şartın aranmadığı; 2015 ve 2016 yılı Kılavuzlarının söz konusu hükümlerinin dayanağı olan kararların ise Yükseköğretim Genel Kurulunun 28/07/2016 tarih ve 2016.13.369 sayılı kararı ile geri alındığı ve aynı Genel Kurulu kararında denklik başvurularının kazanım ve yeterlilikler dikkate alınarak değerlendirilmesine karar verildiğinden, 2011 (dahil) yılından başlanılarak 2020 (dahil) yılı arasında kalan dönemde, yurt dışında yükseköğrenim görerek mezun olanların diploma denklik başvurularının değerlendirilmesi için, ilgili mevzuatında (Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği) öngörülenlerin dışında, ayrıca özel herhangi bir şartın aranmadığı görülmekle, bu bakımdan, davacının adalet programından ön lisans derecesinde aldığı Türk Hukukuna özgü dersleri saydırmak suretiyle Bosna Hersek'teki İnternational University Of Struga'da hukuk öğrenimine başladığı belirtilen bu husus ile sınırlı olarak, YGS/LYS'ye girmesi, başarı sırası, taban puanı ve baraj puanı şartlarının aranması hukuken mümkün bulunmamaktadır.
Davacının yurt dışındaki yükseköğretim kurumundan KKTC'de bulunan yükseköğretim kurumuna yaptığı yatay geçişe ilişkin hususa gelince;
Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında imzalanan Anlaşmada "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti üniversitelerinde öğrenim gören Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları bakımından, ön lisans ve lisans öğretimindeki yatay ve dikey geçişlerle ilgili olarak, Türkiye Cumhuriyeti Yükseköğretim Kurulunca kabul edilmiş kriter ve esasların uygulanacağı"nın belirtildiği, bu bağlamda, 2015 yılı Kılavuzunda; tablo 4'te gönderme yapılan özel koşul ve açıklamalar bölümünde; 740. sırasındaki "Yatay Geçiş Şartı" başlığı altında, "Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşma dikkate alınarak, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde bulunan üniversitelerdeki Tıp ve Hukuk programlarına 2015 yılından itibaren yerleşerek kayıt yaptıran öğrencilerin Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş yapabilmesi için 'Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik" şartlarının yanı sıra programa bağlı olarak 5./10. koşulda belirtilen başarı şartını sağlamaları gerekmektedir." şeklinde düzenlemeye yer verildiğinden, incelenen diğer Kılavuzlarda bu şekilde açık bir düzenlemeye yer verilmemiş olmakla birlikte, bahse konu Anlaşma'nın 2011 yılında yürürlüğe girdiği de dikkate alındığında, gerek KKTC'de bulunan yükseköğretim kurumlarından ve gerekse yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından Türkiye'deki (yurt içindeki) yükseköğretim kurumlarına yatay geçişlerde, 2011 (dahil) yılından başlanılarak 2020 (dahil) yılı arasında kalan dönemde, ilgililerin yurt dışındaki yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırmış olduğu yılda ÖSYM tarafından yapılan YGS/LYS'ye (merkezi yerleştirme sınavına) girmeleri; baraj puanı, taban puanı ve daha sonra da (ilk defa 2015 yılında) bazı programlar yönünden başarı sırası şartlarının, bir başka anlatımla, Türkiye'de ilgili programa kayıt yaptırabilmek için gerekli olan tüm şartların, yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından Türkiye'deki üniversitelere yatay geçiş yapacak olanlarda da arandığı anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen değerlendirme ve tespitler, KKTC'de bulunan yükseköğretim kurumları dahil, yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından Türkiye'deki (yurt içindeki) yükseköğretim kurumlarına yatay geçişe ilişkin olduğundan, uyuşmazlığı çözmemekle birlikte, uyuşmazlığın asıl toplandığı noktayı aydınlığa kavuşturacak nitelik arz etmektedir.
Bu bağlamda, her ne kadar, 2015 yılı Kılavuzunun, "yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarında eğitim almak isteyen ilgililerin, 2015-2016 eğitim öğretim yılı itibariyle eğitime başlayacakları yıl ÖSYM tarafından yapılan YGS ve LYS’ye girmeleri; tıp doktorluğu alanında sıralamada ilk 40 bin, hukuk alanında ilk 150 bin içinde yer almaları" kuralı Yükseköğretim Genel Kurulunun 28/07/2016 tarih ve 2016.13.369 sayılı kararı ile geri alınmış olsa da, gerek söz konusu kuralın, gerekse de halen yürürlükte olanbahse konu Kılavuzun "Bk. 10. Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarına yerleştirme işlemlerinde; Hukuk programlarına programın yerleştirme puan türünde başarı sırası 150 bininci sırada olan adayın yerleştirme puanının altında yerleştirme puanına sahip adaylar yerleştirilmeyecektir." kuralının sonuçlarının yer aldığı 2016 yılı Kılavuzunun "Tablo-4. Merkezi Yerleştirme İle Öğrenci Alan Yükseköğretim Lisans Programları" başlığı altında Yakın Doğu Üniversitesi Hukuk Fakültesi (ücretli) 2015-ÖSYS Başarı Sırasının 201.000, Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Hukuk Fakültesi (ücretli) 2015-ÖSYS Başarı Sırasının 208.000, Doğu Akdeniz Üniversitesi Hukuk (ücretli)2015-ÖSYS Başarı Sırasının 163.000, Lefke Üniversitesi Hukuk Fakültesi (ücretli) 2015-ÖSYS Başarı Sırasının 184.000 ve Girne Amerikan Üniversitesi Hukuk Fakültesi (ücretli) 2015-ÖSYS Başarı Sırasının 211.000 olduğu hususları gözlemlenmiş olup, bu haliyle 2015 yılında başarı sırası şartının KKTC'de bulunan yükseköğretim kurumlarının hukuk/hukuk fakültesi programlarına uygulanması bakımından, yurt içindekilerden "farklı" bir değerlendirmenin geçerli olduğu görülmüştür.
Bir diğer husus ise, diğer Kılavuzlarda yer almayan ve ilk defa 2018 yılı Kılavuzunda,2018-2019 eğitim öğretim döneminde ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarından aldıkları önlisans eğitimlerini saydırarak yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarının lisans programlarına kayıt olacak ve sonrasında yurtiçindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş yapacak öğrencilerin başarı sırası ve taban puan şartlarını sağlamaları gerektiği, yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından KKTC’de bulunan yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş yapacak T.C. uyruklu öğrencilerin de söz konusu şartları sağlamaları gerektiğinin açıkça kurala bağlanmış olması hususudur.
Sonuç olarak, işbu uyuşmazlık kapsamında incelenen 2010 (dahil)-2020 (dahil) yılları arasında kalan dönemdeki ÖSYS/YKS Kılavuzlarında, 2010 (dahil) - 2014 (dahil)yılları arasında kalan dönemde yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş yapılabilmesi için gerekli olan şartların; 2015 yılında, gerek yurt dışında bulunan ve gerekse de Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde bulunan üniversitelere yerleşerek kayıt yaptıran öğrencilerin Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş yapabilmesi için gerekli olan şartların; 2016 ve 2017 yıllarında, yurt dışında bulunan yükseköğretim kurumlarından Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş yapılabilmesi için gerekli olan şartların, 2018 yılında ise, ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarından aldıkları önlisans eğitimlerini saydırarak yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarının lisans programlarına kayıt olacak ve sonrasında yurtiçindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş yapacak öğrencilerin başarı sırası ve taban puan şartlarını sağlamaları gerektiği, ilk defa bu kılavuzda yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından KKTC’de bulunan yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş yapacak T.C. uyruklu öğrencilerin de söz konusu şartları sağlamaları gerektiğinin kurala bağlanmış olması ve davacının 2018-2019 eğitim-öğretim yılından önce 2016 yılında yurtdışındaki yükseköğretim kurumundan KKTC’de bulunan yükseköğretim kurumuna yatay geçiş yapmışolması karşısında, yatay geçişe ilişkin olarak belirlenen söz konusu kıstaslara tabi olmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, davacının denklik başvurusu, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki Yükseköğretim Kurumlarından Mezun Olanlar İçin Tanıma ve Denklik Başvuru Süreçlerine İlişkin Usul veEsasların 8. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "T.C. vatandaşlarının ön lisans ve lisans programları için aranan YKS/ÖSYS yerleşme veya baraj puanı, yüksek lisans programları için LES/ALES puanı, yatay geçişler için ilgili yılda ilan edilen kıstasları sağlayamayan mezunların diploma denklik başvuruları reddedilir." hükmüne dayanılarak reddedilmiş ise de; söz konusu Usul ve Esasların 05/12/2017 tarih ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'ne dayanılarak çıkarıldığı, dolayısıyla davacının yurt dışındaki yükseköğretim kurumuna yerleştiği (2016 yılı) veKKTC'de bulunan yükseköğretim kurumuna yatay geçiş yaptığı (2017 yılı) tarihten (dolayısıyla davacı yönünden tamamlanmış "kayıt" ve "yatay geçiş" işlemlerinden) sonra yürürlüğe girdiğinden, bu düzenleme uyarınca davacının denklik başvurusunun doğrudan reddedilemeyeceği açıktır.
Bu durumda; davacının 2016 yılında Bosna Hersek'teki İnternational University Of Struga'da hukuk programında eğitime başladığı, 2017 yılında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde bulunan Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi hukuk programına yatay geçiş yapmak suretiyle 2020 tarihinde bu programdan mezun olduğu ve yurt dışındaki yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırdığı 2016 yılına ait ÖSYM tarafından yapılan merkezi yerleştirme sınavına girmediği hususu dikkate alındığında, Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşma gereğince söz konusu diplomasının denklik işlemine tabi tutulmaksızın Türkiye'de geçerli kabul edilmesi hukuken mümkün olmamakla birlikte, davacı 2018-2019 yılından önce ülkemizdeki yükseköğretim kurumundan aldığı önlisans eğitimini saydırarak yurt dışındaki yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırıp 2017 yılında KKTC'de bulunan yükseköğretim kurumuna yatay geçiş yaptığından, yurt dışındaki yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırdığı yılda ÖSYM tarafından yapılan YGS ve LYS sınavına girmemesinin Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği kapsamında denklik değerlendirmesine engel teşkil etmediği, dolayısıyla bahse konu hususlar (YGS ve LYS sınavı girme ve başarı şartını sağlayamama) hariç, davacının diploma denklik talebinin Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğine göre incelenerek, bunun sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, aksi yöndeki değerlendirmeyle söz konusu talebin reddedilmesi yönünde tesis edilen işlemde sebep unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Nitekim; benzer bir uyuşmazlıkta Ankara  İdari Dava Dairesi'nce verilen …………. /2022 tarih ve E:2021/…………., K:2022/…………. sayılı karar da bu yöndedir.
Açıklanan nedenlerle; dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan ve davacı tarafından karşılanan 681,20-TL yargılama gideri ile kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için takdir olunan 11.000,00-TL vekalet ücretinin davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, artan posta ücretinin kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içerisinde Ankara Bölge İdare Mahkemesi'ne istinaf yolu açık olmak üzere, …………. /2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.
 
Başkan
…………. ………….
X
Üye
…………. ………….
Üye
…………. ………….
 
 
YARGILAMA GİDERLERİ :
Başvurma Harcı : 80,70 TL
Karar Harcı : 80,70 TL
YD+YD İt. Harcı : 353,70 TL
Vekalet Harcı : 37,10 TL
Posta Gideri        :                                             129,00 TL
TOPLAM:                                                           681,20 TL
 
 
AZLIK OYU : Dava; Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden 2020 yılında mezun olan davacı tarafından, …………. /2021 tarihli denklik müracaatının reddine dair …………. /2022 tarihli işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
Uyuşmazlıkta, davacı 2016 yılında Bosna Hersek'teki İnternational University Of Struga'da hukuk eğitimine başlanmış, daha sonra 2017 yılında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetindeki Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Hukuk Fakültesi programına yatay geçiş yapmış, 2020 yılında da bu fakülteden mezun olmuştur. Davacı, Bosna Hersek'te bulunan okula kayıt yaptırdığı dönemde Türkiye'deki yüksek öğrenim sınavına girmemiş ve Türkiye'de bulunan üniversitelere kayıt yaptırabilecek bir puana da sahip olmamıştır. Kayıt yaptırdığı Bosna Hersekteki üniversiteden usulsüz bir şekilde ve Yükseköğretim Genel Kurulunca belirlenen geçiş şartlarına haiz olmadan Uluslararası Kıbrıs Üniversitesine geçiş yapmış ve bu üniversiteden mezun olmuştur. Davacının diploma aldığı Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi yönünden Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının kendi imkanları ile kayıt yaptırmaları mümkün olmayıp ancak ÖSYM tarafından yapılan sınav sonucuna göre bu üniversiteye kayıt hakkı kullanılabilmektedir. Dolayısıyla Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde bulunan üniversitelere ve bu arada Uluslararası Kıbrıs Üniversitesine doğrudan kayıt hakkı bulunamayan davacının, Türkiye'de yapılan üniversitelere giriş sınavından kurtulmak saikiyle Bosna Hersek'te bulunan bir üniversiteye yaptırdığı kayıt sonrasında usulsüz bir şekilde yatay geçiş yaparak mezun olduğu Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Hukuk Fakültesi diploması için denklik verilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka, hakkaniyete, adalet ve nesafet ilkelerine aykırı bir yön bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiği görüşü ile dava konusu işlemin iptaline ilişkin çoğunluk kararına katılmıyorum.
 
                                                                                     Başkan        
               
 
 
 
 
                 T.C
              ANKARA
BÖLGE İDARE MAHKEMESİ
…... İDARİ DAVA DAİRESİ
ESAS NO : 2023/…...
KARAR NO : 2023/…...
 
İSTİNAF BAŞVURUSUNDA BULUNAN
(DAVALI) : YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI (E-Tebligat)
VEKİLİ : AV. …...
 
KARŞI TARAF (DAVACI) : …...
VEKİLİ : AV. AHMET CAN (E-Tebligat)
 
İSTEMİN ÖZETİ : Davacı tarafından, Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Hukuk Fakültesi diplomasına denklik belgesi verilmesi için …... 2021 tarihinde yaptığı başvurunun reddine dair …... 2022 tarih ve E-……………….. sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada; ''...davacının 2016 yılında Bosna Hersek'teki İnternational University Of Struga'da hukuk programında eğitime başladığı, 2017 yılında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde bulunan Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi hukuk programına yatay geçiş yapmak suretiyle 2020 tarihinde bu programdan mezun olduğu ve yurt dışındaki yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırdığı 2016 yılına ait ÖSYM tarafından yapılan merkezi yerleştirme sınavına girmediği hususu dikkate alındığında, Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşma gereğince söz konusu diplomasının denklik işlemine tabi tutulmaksızın Türkiye'de geçerli kabul edilmesi hukuken mümkün olmamakla birlikte, davacı 2018-2019 yılından önce ülkemizdeki yükseköğretim kurumundan aldığı önlisans eğitimini saydırarak yurt dışındaki yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırıp 2017 yılında KKTC'de bulunan yükseköğretim kurumuna yatay geçiş yaptığından, yurt dışındaki yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırdığı yılda ÖSYM tarafından yapılan YGS ve LYS sınavına girmemesinin Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği kapsamında denklik değerlendirmesine engel teşkil etmediği, dolayısıyla bahse konu hususlar (YGS ve LYS sınavı girme ve başarı şartını sağlayamama) hariç, davacının diploma denklik talebinin Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğine göre incelenerek, bunun sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, aksi yöndeki değerlendirmeyle söz konusu talebin reddedilmesi yönünde tesis edilen işlemde sebep unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmamaktadır.'' gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yönünde Ankara ….... İdare Mahkemesince verilen …... /2023 gün ve E:2022/…..., K:2023/…... sayılı kararın; davalı idare vekili tarafından, davacının yurt dışında öğrenime başladığı 2016 yılında ÖSYM tarafından yapılan YGS ve LYS'ye girmediği 2016 yılına ait ÖSYS Kılavuzu'nda belirtilen muadil belgelere sahip olmadığı, Denklik Komisyonu'nca yapılan inceleme neticesinde davacının Bosna Hersek'teki 'International University of Struga'dan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi'ne yapmış olduğu yatay geçişin Anlaşma ve Yönetmelik hükümlerine aykırılık teşkil ettiği tespit edildiğinden Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde'ki Yükseköğretim Kurumlarından Mezun Olanlar için Tanıma ve Denklik Başvuru Süreçlerine İlişkin Usul ve Esasların 8. maddesinin 2. fıkrası uyarınca başvurusunun reddedilmesine Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 22/02/2022 tarihli kararıyla karar verildiği, işlemin hukuka uygun olduğu ve davacının yurtdışı eğitimine 2016 yılında başladığı ancak ACT sınav belgesinin 2017 yılına ait olduğu ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : İstinaf dilekçesine karşı cevap verilmemiştir.
 
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi ….... İdari Dava Dairesince, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü;
İstinaf başvurusuna konu edilen Mahkeme kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, 2577 sayılı Yasa'nın 45/3. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun reddine, aşağıda dökümü yapılan 522,00 TL istinaf yargılama giderinin istinaf başvurusunda bulunan üzerinde bırakılmasına ve posta gideri avansından artan miktarın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda bulunana iadesine, 2577 sayılı Yasa'nın 45. maddesinin 6. fıkrası gereğince diğer kanun yolları kapalı ve kesin olmak üzere, …... /2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
 
Başkan
…... …...
Üye
…... …...
Üye
…... …...
 
Yargılama giderleri sayfanın arkasındadır. …...
 
YARGILAMA GİDERLERİ :
(İstinaf Safhası)
İstinaf Başvurma Harcı : 492,00 TL
Posta Gideri : 30,00 TL
TOPLAM : 522,00 TL
 
 
…...
………….