Can Hukuk Bürosu

Tel : 0 322 454 04 42

  
  
  
  
  

Yeni Yasal Düzenlemelere Göre İbraname



YENİ YASAL DÜZENLEMELERE GÖRE İBRAMANE


Türk Hukukunda ibra sözleşmesi 1.7.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenmiş olup, kabul edilen Kanunun 132. maddesinde "Borcu doğuran işlem kanunen veya taraflarca belli bir şekle bağlı tutulmuş olsa bile borç, tarafların şekle bağlı olmaksızın yapacakları ibra sözleşmesiyle tamamen veya kısmen ortadan kaldırılabilir şeklinde kurala yer verilmiştir.


İş ilişkisinde borcun ibra yoluyla sona ermesi ise 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 420. maddesinde öngörülmüştür. Sözü edilen hükme göre, işçinin işverenden alacağına dair ibra sözleşmesinin yazılı olması, ibra tarihi itibarıyla sözleşmenin sona ermesinden başlayarak en az bir aylık sürenin geçmiş bulunması, ibra konusu alacağın türünün ve miktarının açıkça belirtilmesi, ödemenin hak tutarına nazaran noksansız ve banka aracılığıyla yapılması şarttır. Bu unsurları taşımayan ibra sözleşmeleri veya ibraname kesin olarak hükümsüzdür. Hakkın gerçek tutarda ödendiğini ihtiva etmeyen ibra sözleşmeleri veya ibra beyanını muhtevi diğer ödeme belgeleri, içerdikleri miktarla sınırlı olarak makbuz hükmündedir. Bu halde dahi, ödemelerin banka aracılığıyla yapılmış olması gerekir.


6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 420. maddesinde, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren bir ay içinde yapılan ibra sözleşmelerine geçerlilik tanınmayacağı bildirilmiştir. Aynı maddede, alacağın bir kısmının ödenmesi şartına bağlı ibra sözleşmelerinin (ivazlı ibra), ancak ödemenin banka kanalıyla yapılmış olması halinde geçerli olacağı öngörülmüştür.


Geçerli ve haklı neden iddialarına dayanan fesihlerde dahi ibraname düzenlenmesi için feshi izleyen bir aylık sürenin beklenmesi gerekir. Bir aylık bekleme süresi kısmi ibra açısından işçinin bir kısım işçilik alacaklarının ödenmesinin bir ay süreyle gecikmesi anlamına gelse de temelde işçi yararına bir durumdur.


Bir aylık bekleme süresi ibra sözleşmelerinin düzenlenme zamanıyla ilgili olup ifayı ilgilendiren bir durum değildir. Başka bir anlatımla işçinin fesihle muaccel hale gelen kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve izin ücreti gibi haklarının ödeme tarihi bir ay süreyle ertelenmiş değildir.


6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun değinilen maddesinde, işverence yapılacak olan ödemelerin banka yoluyla yapılması zorunluluğunun getirilmesi, ibranamenin geçerliliği noktasında sonuca etkilidir. Ancak banka dışı yollarla yapılan ödemelerde de borç ibra yerine tamamen veya kısmen ifa yoluyla sona ermiş olur.


Sözü edilen yasal düzenleme, sadece işçinin alacaklı olduğu durumlar için işçi yararına kısıtlamalar öngörmektedir. İşverenin cezai şart ve eğitim gideri talep ettiği yine işçinin vermiş olduğu zararın tazminine dair uygulamalarda ve hatta sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde işçinin işverene borçlu olduğu durumlarda, taraflar, herhangi bir sınırlamaya tabi olmaksızın işçinin borçlarını ibra yoluyla sona erdirebilirier.


Değinilen maddenin 2. ve 3. fıkra hükümleri, destekten yoksun kalanlarla işçinin diğer yakınlarının isteyebilecekleri tazminat ve alacaklar dahil, hizmet sözleşmesinden doğan bütün haklar yönünden uygulanır.


6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 1.7.2012 tarihinden sonra düzenlenen ibra sözleşmeleri için yasal koşulların varlığı aranmalıdır.


Ancak 6098 Sayılı Borçlar Kanununun yürürlükte olmadığı dönemde imzalanan ibranamenin feshi izleyen bir aylık süre içinde düzenlenmesi ve ödemelerin banka kanalıyla yapılmamış oluşu 1.7.2012 tarihinden önce düzenlenen ibra sözleşmeleri için geçersizlik sonucu doğurmaz.


Kaynak: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2014/5446 K. 2015/19440 T. 27.5.2015


Avukat Ahmet Can

Can Hukuk Bürosu

Web: www.ahmetcan.av.tr

Reşatbey Mah.Türkkuşu Cad.No:1 Günep Panorama  B Blok K:5 D:2 Seyhan/Adana,  

T: 0 322 454 0 442

F: 0 322 454 0 432

E-mail: ahmetcan@ahmetcan.av.tr


Hakkında

Can Hukuk Bürosu, geniş deneyim ve uzmanlığa sahip olduğu işçi işveren ilişkileri, işe iade, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, maaş, ücret, fazla mesai alacakları, tazminat davalarına yönelik hukuki danışmanlık ve dava hizmeti vermektedir.


Haksız İşten Çıkarma

İşe İade

İşe Dönüş

Kıdem Tazminatı

İhbar Tazminatı

Ücret Alacağı

Maaş Alacağı

Fazla Mesai Alacağı

Sendikal Tazminat

Mobbing

Sistematik Baskı

İş Yerinde Cinsel Taciz Ve Saldırı

Ölüm, Yaralanma, Uzuv Kaybı

Maddi Hasar

İş Kazaları

İş Makinesi Kazaları

Meslek Hastalıkları

İnşaat Kazaları

Maden Kazaları

Trafik İş Kazaları

Motorlu Araç İş Kazaları