Her kat maliki mahkemeye müracaat ederek, ortak yer ve tesislerdeki bir bozukluğun anayapıya veya bağımsız bir bölüme veya bölümlere zarar verdiğinin ve acilen onarılması gerektiğinin veya anayapının güçlendirilmesinin zorunlu olduğunun tespiti için mahkemeye başvurabilir. 

Mahkemece böyle bir tespit yapılması halinde, bu onarım ve güçlendirmenin projesine ve tekniğine uygun biçimde yapılması konusunda kat maliklerinin rızası aranmaz. 

T.C. YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ E. 2021/9543, K. 2021/12532, T. 3.11.2021

DAVA : Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtay’ca incelenmesi, davalı … vd. vekili tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

KARAR : Davacı vekili, … … 1.Bölge… pafta 30-31 1297 ada 32 parseldeki A-22 Blok 1 ve 2 no’lu ikiz villanın müvekkiline ait olduğunu ve deprem açısından ciddi risk taşıyan binasının yıkılarak, yeniden yasal mevzuata uygun olarak inşası izin verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece davanın kabulüyle …, … l.Bölge …. pafta 30-31 ada, 1297 parsel, 32 Sayılı taşınmazın …Ticaret Turizm Gıda ve İnş.San.Ltd.Şti.’ne ait 100/4800 arsa paylı A-22/1-2 numaralı ikiz villanın deprem açısından ciddi risk taşıdığı anlaşıldığından yıkılarak yeniden yasal mevzuata uygun olarak inşaatı için izin verilmesine karar verilmiş, karar, davalılar … vd. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyanın incelenmesinde, ana taşınmazlarda kat mülkiyetinin kurulu olduğu, dava konusu bağımsız bölümlerin bitişik nizam inşa edilmiş olduğu, mimari projesine aykırılıkların bulunduğu, bilirkişi raporuna göre yapının mevcut taşıyıcı sisteminin 2007 Deprem Yönetmeliği ofis veya konut amaçlı kullanım için belirtilen taşıyıcı sistem performans seviyesini sağlamadığının tespit edildiği ve güçlendirmenin uygun bir çözüm olmadığının belirtildiği, tapu kaydında riskli yapı şerhinin bulunmadığı, davalının A-22 Blok 1-2-3-4 numaralı taşınmazların aynı temel üzerine inşa edildiği ve yıkımın diğer taşınmazlara zarar vereceği beyanı yönünden bir inceleme ve değerlendirmenin yapılmadığı anlaşılmaktadır.

6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’un 1. maddesine göre, “Bu Kanunun amacı; afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek üzere iyileştirme, tasfiye ve yenilemelere dair usul ve esasları belirlemektir”.

Kanunun 2/d maddesinde riskli yapının, “Riskli alan içinde veya dışında olup ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapıyı” ifade edeceği, Kanunun devamı maddelerinde riskli alan ve yapılarda yapılacak iş ve işlemler düzenlenmiştir.

634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 18. maddesine göre, “Kat malikleri, gerek bağımsız bölümlerini, gerek eklentileri ve ortak yerleri kullanırken doğruluk kaidelerine uymak, özellikle birbirini rahatsız etmemek, birbirinin haklarını çiğnememek ve yönetim planı hükümlerine uymakla, karşılıklı olarak yükümlüdürler.

Kanunun 19. maddesine göre ise, “Kat malikleri, anagayrimenkulün bakımına ve mimarı durumu ile güzelliğini ve sağlamlığını titizlikle korumaya mecburdurlar.

Kat maliklerinden biri, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça anagayrimenkulün ortak yerlerinde inşaat, onarım ve tesisler, değişik renkte dış badana veya boya yaptıramaz. Ancak, ortak yer ve tesislerdeki bir bozukluğun anayapıya veya bağımsız bir bölüme veya bölümlere zarar verdiğinin ve acilen onarılması gerektiğinin veya anayapının güçlendirilmesinin zorunlu olduğunun mahkemece tespit edilmiş olması halinde, bu onarım ve güçlendirmenin projesine ve tekniğine uygun biçimde yapılması konusunda kat maliklerinin rızası aranmaz. Kat maliki kendi bağımsız bölümünde anayapıya zarar verecek nitelikte onarım, tesis ve değişiklik yapamaz. Tavan, taban veya duvar ile birbirine bağlantılı bulunan bağımsız bölümlerin bağlantılı yerlerinde, bu bölüm maliklerinin ortak rızası ile anayapıya zarar vermeyecek onarım, tesis ve değişiklik yapılabilir.

Her kat maliki anagayrimenkule ve diğer bağımsız bölümlere, kusuru ile verdiği zarardan dolayı diğer kat maliklerine karşı sorumludur.”

Mahkemece, dava konusu taşınmazlar yönünden Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İl Müdürlüğü ve Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına 6306 Sayılı Kanun kapsamında gösterilen usulde davacı tarafından bir başvurunun yapılıp yapılmadığı araştırılıp ilgili bilgi ve belgeler dosya içerisine alındıktan sonra, yapılmamışsa bu konuda ilgili müracaatların yapılması için uygun süre verilerek işlemlerin sonucu beklenip, projeye aykırılıkların eski hale getirilmesinin mümkün olup olmadığı ve yapının statiğini etkileyip etkilemediği ve davalının A-22 Blok 1-2-3-4 numaralı taşınmazların aynı temel üzerine inşa edildiği ve yıkımın diğer taşınmazlara zarar vereceği beyanı yönünden yerinde yapılacak inceleme ile alınacak raporla tarafların tüm delilleri birlikte değerlendirilerek oluşacak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yetersiz araştırma ve eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ : Davalılar … vd. vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün HUMK’un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 03.11.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.