Türkiye-Libya Sosyal Güvenlik Sözleşmesi hükümlerine göre Libya'da Türk işverenlerin çalıştırdıkları Türk işçilerinin uzun vadeli sigorta kolları primleri Türk Sosyal Sigorta Kurumuna ödenmekte olup, bu kişiler 506 Sayılı yasa kapsamında bulunmaktadırlar.

Türk İşveren Tarafından Libya'da Çalıştırılan Türk İşçiler

Türkiye Cumhuriyeti ile Libya Arap Halk Sosyalist Cemahiriyesi arasında 13/9/1984 tarihinde Trablus'ta imzalanan Sosyal Güvenlik Sözleşmesi ise 11/3/1985 tarihli ve 18691 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 1/9/1985 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Sözleşmenin uygulanmasına ilişkin İdari Anlaşma 9/8/1985 tarihinde İstanbul'da imzalanarak 17 nci maddesine istinaden Sözleşme ile aynı tarihte yürürlüğe girmiştir.

Sözleşmenin 3 üncü maddesi gereğince Libya'da Türk işveren tarafından istihdam edilen işçiler malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası kolları bakımından Türk mevzuatına tabi olacaklardır.

Türk işveren tarafından Libya'da çalıştırılacak olan Türk işçilerin sigortalılığı hakkında Kurumun 22/2/2013 tarihli ve 2013/11 sayılı Genelgesi hükümleri uygulanacaktır.

Libya'da çalışan daimi işçilerin hastalık, iş kazası ve doğumdan dolayı kısa vadede nakdi yardımları İdari Anlaşmanın 5 inci maddesinin (b) fıkrası gereğince Libya mevzuatına göre işveren tarafından ödenecektir. Buna i̇lişkin SGK genelgesi

Prime esas kazancın tespitinde, işveren tarafından sosyal güvenlik kurumuna yapılan bildirimin gerçeği yansıtmadığının yazılı belgeler ve banka ödemeleriyle ortaya konulması halinde, sigortalının fiilen elde ettiği ücret esas alınmalıdır. Gerçek ücret üzerinden belirlenecek prime esas kazanç, mevzuatta öngörülen üst sınır gözetilerek düzeltilip sigortalının hizmet kayıtlarına işlenebilir.

YARGITAY 21. HUKUK DAİRESİ E. 2010/5829 K. 2010/8066 T. 6.7.2010

DAVA : Davacı, davalılardan işveren nezdinde 7.2.1984-22.6.1985 tarihleri arasında çalışmış olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılardan kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Filiz Ekizoğlu tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:

KARAR : Dava, davacının Türk işveren olan davalının Libya'da bulunan işyerinde 7.2.1984-2.6.1985 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece istek aynen kabul edilmiştir.

Hükmün davalılardan kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dairemizin 03.04.2006 gün 2006/3692 Esas 3367 Karar sayılı ilamı ile; “Türkiye Cumhuriyeti ile Libya Arap Cumhuriyeti arasında 1.10.1976 gününde yürürlüğe giren 31.8.1985 gününde yürürlükten kalkan, 1.9.1985 gününde yürürlüğe girip halen yürürlükte bulunan iki sosyal güvenlik anlaşması bulunmaktadır. Davacının tespitini talep ettiği hizmet süresi 1.10.1976 gününde yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Sözleşmesi hükümlerine tabi olup anılan sözleşmede Türk İşveren yanında Libya'da geçen hizmetler gerek uzun, gerekse kısa vadeli sigorta kolları bakımından Libya mevzuatına tabi olup sözleşmenin 2. maddesinde belirtilen aylıklara hak kazanılması halinde sigortalının ve hak sahiplerinin Türkiye'deki sigortalılıkları ile aynı zamana rastlamamak kaydı ile bu hizmetlerini birleştirebilecekleri, ancak uzun vadeli sigorta koluna tabi primlerinin SSK.'na transferinin mümkün olmadığı, bu anlaşma hükümlerinin akit taraflardan her birinin mevzuatı uyarınca anlaşmanın yürürlüğe girişi gününden önce ödenmiş prim devrelerine uygulanmayacağı, bu anlaşmanın yürürlükten kalkması gününden önce bu anlaşma hükümleri uyarınca kazanılmış bulunan bütün hakların etkilenmeyeceği kararlaştırılmıştır. Anlaşma hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; “Uzun vadeli sigorta kolları yönünden Libya mevzuatına tabi olan hizmet süresinin 506 s. Yasa'nın 79. maddesine göre tespiti mümkün olmayıp ancak 3201 s.Kanun hükümlerine göre borçlanılması olanaklıdır.” gerekçesi ile bozma ilamının konusu olmuş, mahkemece anılan bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ise de bozma gerekleri yerine getirilmemiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden davacının kanunun öngördüğü biçimde yurtdışı hizmetlerini borçlanma konusunda kuruma bir başvurusu olmadığına göre; dava ile talep edilen husus; 506 s.Kanunun 79. maddesi kapsamında yurtdışında Türk işverene bağlı olarak geçen hizmet süresinin tespitinden ibarettir. Mahkemece davanın reddi yerine, talep aşılarak davacının yurtdışında Türk işverene bağlı olarak geçen hizmet süresinin 3201 s.Kanun kapsamında borçlanılabileceğinin tespiti usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

O durumda davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ : Yukarda açıklanan sebeplerle davalı S.G.K. Vekili'nin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 06.07.2010 günlü oturumda oybirliği ile karar verildi.

Av. Ahmet Can

Mail : ahmetcan@ahmetcan.av.tr

Whatsapp : 0 532 409 18 85

Yasal güncellemelerden haberdar olmak için Abone Olun ⇛ 🔁

Diğer Yazılarımız Ve Kararlar:

İşe İade Kararı Sonrası İş Koşullarında Aleyhe Değişiklik: Fiilî Başlatmama Hâli ve Hukuki Sonuçları

Mesleki Yeterlilik Yoksa, Sorumluluk Kaçınılmazdır

Ücret Kesme Cezasında Sınırlar ve Çözüm Önerileri

İşten Çıkarılma Durumunda Haklarınız Neler?

İşçinin Prim Talep Hakkı: Süre ve Çalışma Kriterleri

İş Hayatında İbraname Gerçekten Her Şeyi Siler mi?

Fazla Mesai, Hafta Tatili ve UBGT Ücretleri: İşverenin Delil Sorumluluğu ve Tanık Beyanlarının Hukuki Önemi