Rehber öğretmenlerin görevlerinin niteliği gereği fiilen ders görevi bulunmadığından, lisansüstü eğitim nedeniyle artırımlı ek ders ücretinden yararlanabilmeleri için fiilen derse girme koşulunun aranması, yürüttükleri görevin hukuki ve fiilî niteliğiyle bağdaşmaz.

Rehber öğretmenlerin ders yılı süresince haftalık belirli çalışma sürelerinin ek ders niteliğinde yönetim görevi sayılması ve fiilen görev yapmaları karşılığında ek ders ücreti ödenmesi karşısında, artırımlı ödeme bakımından esas alınması gereken ölçüt fiilen derse girilmesi değil, rehberlik görevinin fiilen yerine getirilmesidir.

Lisansüstü eğitimin mesleki gelişime katkısı gözetildiğinde, yüksek lisans veya doktora eğitimini tamamlayan rehber öğretmenlerin, görevlerinin niteliğinden kaynaklanan şekilde fiilen derse girmemeleri gerekçe gösterilerek artırımlı ek ders ücretinden mahrum bırakılmaları hukuka uygun değildir.

Yüksek lisans veya doktora yapan rehber öğretmenler yönünden, fiilen yerine getirilmesi mümkün olmayan bir ders görevinin artırımlı ek ders ücretinin ön koşulu olarak kabul edilmesi, rehberlik hizmetinin kendine özgü niteliğini göz ardı eden bir uygulama oluşturur.

Rehber Öğretmen, Artırımlı Ek Ders Ücreti, Lisansüstü Eğitim, Fiilen Görev Yapma, Parasal ve Özlük Hakları

T.C. SAMSUN BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 4. İDARİ DAVA DAİRESİ

E. 2023/616 K. 2023/713 T. 7.6.2023

İSTEMİN ÖZETİ : Dava, Giresun ili, Bulancak ilçesi, İmam Hatip Ortaokulunda görev yapmakta olan davacı tarafından, Necmeddin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalında yüksek lisansını tamamladığı 07/04/2017 tarihinden itibaren eksik ödenen ek ders ücretlerinin Ocak/2022'ye kadar %5 arttırımlı, Ocak/2022'den sonra ise %7 olacak şekilde hesaplanarak yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Bulancak Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 08/03/2022 tarih ve 45247731 Sayılı işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

Giresun İdare Mahkemesi'nin 23/03/2023 gün ve E:2022/420, K:2023/312 Sayılı kararıyla; davalı tarafından yüksek lisans yapan davacının ek ders ücretinin artırımlı olarak ödenmemesinin sebebinin davacının fiilen derse girmemesi olarak gösterildiği, ancak, rehberlik öğretmeni olarak görev yapan davacının işin doğası gereği fiilen ders görevinin olmayacağı, ek ders ücreti ödenirken de, rehber öğretmenler için; "her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında rehber öğretmenlerinin ders yılı süresince haftada 18 saatinin ek ders niteliğinde yönetim görevi sayılacağı ve fiilen görev yapma karşılığında ek ders ücreti ödeneceği" düzenlemesine yer verildiği, bu durumda; yaptığı işin doğası gereği ders görevi olmayan, fiilen derse girme imkanı bulunmayan davacı yönünden, fiilen derse girme gibi bir koşulun aranamayacağı, rehberlik görevinin fiilen yapılmasının yeterli olacağı, dolayısıyla lisans sonrası kendilerini geliştirmeleri, mesleki hayatlarına katkı sağlayabilmeleri adına yüksek lisans/doktora yapmış olan rehber öğretmenlere de ayrım gözetilmeksizin artırımlı ek ders ücreti ödemesi gerektiğinden, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı, öte yandan; Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrasında yer alan, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükmü karşısında, hukuka aykırılığı saptanan dava konusu işlem nedeniyle yoksun kalınan özlük ve parasal hakların idareye başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, bu işlem nedeniyle yoksun kalınan özlük ve parasal hakların idareye başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.

Davalı idare tarafından; davanın süresinde açılmadığı, husumet itirazının dikkate alınmadığı,davacının dava konusu ettiği tarih aralığının tamamında Bulancak Kaymakamlığı (İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü) bünyesinde çalışmadığı, Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar'a göre ek ders ücretine hak kazanılabilmesi için ders görevinin fiilen yapılmasının şart olduğu, gerek Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararında, gerekse 6.dönem Toplu Sözleşmenin 8. maddesinde, lisansüstü öğrenim gören öğretmenlere artırımlı ek ders ücreti ödemesinin yalnızca fiilen girilen dersler için yapılmasının öngörüldüğü ileri sürülerek mahkeme kararının istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ : Davalı idarenin istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi'nce dava dosyası 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi hükümleri doğrultusunda incelenerek işin gereği görüşüldü:

KARAR : İstinaf başvurusuna konu Giresun İdare Mahkemesi'nin 23/03/2023 gün ve E:2022/420, K:2023/312 Sayılı kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmı hakkında davalı idare tarafından istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın anılan kısmının kaldırılmasına neden olacak mahiyette görülmediğinden, kararın anılan kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi gerekmektedir.

Davalı idarenin kabul edilen tazminat istemi yönünden yaptığı istinaf başvurusuna gelince;

2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; 12. maddesinde ise, ilgililerin haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla Danıştay'a, idare ve vergi mahkemelerine doğrudan doğruya tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilecekleri gibi ilk önce iptal davası açarak bu davanın karara bağlanması üzerine, bu husustaki kararın veya kanun yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliği veya bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilecekleri, bu halde de ilgililerin 11. madde uyarınca idareye başvurma haklarının saklı olduğu kurala bağlanmıştır.

Belli bir uygulama tarihi esas alınarak istekte bulunulan davalarda, İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesine göre uygulama tarihinden itibaren 60 gün içinde, uygulama üzerine davacı tarafından idareye başvurulmuş ise, 12. maddenin yollamada bulunduğu 11. maddeye göre, idarenin bu başvuruya cevap vermemiş olduğu hallerde, uygulama tarihinden itibaren en geç 120 gün, idarenin cevap verdiği durumlarda ise, uygulama tarihine kadar geçen süre de hesaba katılmak koşuluyla cevabın davacıya tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gün içinde idari davanın açılmış olması gerekmektedir.

Başka bir anlatımla dava, davacının idareye başvurduğu tarihten itibaren 120 gün içinde açılmış ise, ilgiliye, davanın açıldığı tarihten geriye doğru 120 günü geçmemek üzere, başvuru tarihinden geriye doğru 60 günlük süre içindeki ilk uygulama esas alınarak parasal hakların verilmesi, idareye başvuru tarihinden itibaren 120 günlük ya da idarenin cevabının tebliğ tarihinden itibaren 60 günlük süreler geçtikten sonra açılmış olan davalarda ise, ancak dava tarihinden geriye doğru 60 günlük süre içinde kalan ilk uygulamadan doğan parasal hakların ödenmesi mümkündür.

Dava dosyası incelendiğinde, davacı tarafından, 14.02.2022 tarihinde idareye başvuruda bulunulduğu, başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalınan mali hakların yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle 05.04.2022 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmakta olup, yukarıda açıklandığı üzere, dava, idareye başvuru tarihinden itibaren 120 gün içinde açılmış ise, ilgiliye ancak davanın açıldığı tarihten geriye doğru 120 günü geçmemek üzere başvuru tarihinden geriye doğru 60 günlük süre içinde kalan ilk uygulama tarihinden itibaren ödeme yapılması mümkün olduğundan, davanın açıldığı 05.04.2022 tarihinden geriye doğru 120 gün içinde kalan ve 14.02.2022 tarihli başvurudan geriye doğru 60 günlük süre içinde kalan ilk uygulama tarihi olan 15.12.2021 tarihinden itibaren işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların ödenmesi mümkün olup, bu sebeple tazminat istemi yönünden, 15.12.2021 tarihinden önceki döneme ilişkin olarak davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği, bu tarihten sonraki döneme ilişkin olarak ise davanın süresinde olduğu sonucuna ulaşılmakla; davalı idarenin, 15.12.2021 tarihinden sonraki dönemle ilgili tazminat istemi yönünden yaptığı istinaf başvurusunun reddi, bu tarihten önceki dönem için kabulüne karar verilen tazminat istemi hakkında yaptığı istinaf başvurusun ise kabulüyle kararın bu kısmının kaldırılarak, bu kısım yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerekmektedir.

Öte yandan, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'İstinaf' başlıklı 45. maddesinin 2. fıkrasında; istinafın, temyizin şekil ve usullerine tabi olduğu hükmüne, 3. fıkrasında da; "... Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne, 'Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar' başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştayın kararı düzelterek onayacağı hükmüne yer verilmiştir.

Olayda, davacının yoksun kalınan parasal hakların, 15.12.2021 tarihinden itibaren hesaplanarak, idareye başvuru tarihi olan 14.02.2022 tarihinden önce tahakkuk edenlerin başvuru tarihinden, daha sonra tahakkuk edenlerin ise her hak ediş (ödenmesi gereken aylardan) tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar dönemsel olarak işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken, " işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine" karar verilmesi yerinde olmamakla birlikte, bu hususun; yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan, düzeltilmesi mümkün bir eksiklik niteliğinde bulunduğu anlaşıldığından, istinaf başvurusuna konu kararın hüküm fıkrasında yer alan "işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine" kısmının, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45/2. maddesiyle benimsenen ilke kapsamında aynı Kanun'un 49/1-b maddesi uyarınca düzeltilmesi gerekmektedir.

SONUÇ : Açıklanan nedenlerle; Giresun İdare Mahkemesi'nin 23/03/2023 gün ve E:2022/420, K:2023/312 Sayılı kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmı ile 15.12.2021 tarihinden sonraki dönemle ilgili tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmı yönünden davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine,15.12.2021 tarihinden önceki döneme ilişkin kabulüne karar verilen tazminat istemi yönünden davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüyle kararın bu kısmının kaldırılmasına ve bu kısım yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine, kararın hüküm fıkrasında yer alan "işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine" ibaresinin çıkarılması ve bu ibarenin yerine " işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların, 15.12.2021 tarihinden itibaren hesaplanarak, idareye başvuru tarihi olan 14.02.2022 tarihinden önce tahakkuk edenlerin başvuru tarihinden, daha sonra tahakkuk edenlerin ise her hak ediş (ödenmesi gereken aylardan) tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar dönemsel olarak işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine" ibaresi eklenmek suretiyle kararın düzeltilmesine, dava neticeten iptal, kısmen kabul, kısmen süre ret ile sonuçlandığından, dava aşamasında yapılan 728,20 TL yargılama giderinin takdiren 364,10 TL'lik kısmının davalı idare tarafından davacıya verilmesine, kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, istinaf aşamasında davalı idarece yapılan 175,00 TL yargılama giderlerinin takdiren 87,50 TL lik kısmının davacı tarafından davalı idareye ödenmesine, kalan kısmının davalı idare üzerinde bırakılmasına, iş bu kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 5.500,00 TL vekalet ücretinin davacı tarafından davalı idareye verilmesine, ilk derece aşamasında davacı lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden tekrardan hüküm kurulmasına yer olmadığına, 492 Sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi uyarınca istinaf aşamasında harçtan muaf olması nedeniyle davalı idareden alınmayan 492,00- TL istinaf başvuru harcının haklılık durumu dikkate alınarak ve takdiren 246,00 TL'lik kısmının davacıdan tahsili için Mahkemesince tahsil dairesine müzekkere yazılmasına, artan posta avansının re'sen taraflara iadesine, 07/06/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.