Yurt Dışı İş Sözleşmelerinde Hukuk Seçimi ve Yabancı Hukuktaki Zamanaşımı Sürelerinin Uygulanabilirliği Hakkında Yargıtay Kararı

Bu Yargıtay ilamı, yurt dışında çalışan bir işçinin açtığı işçilik alacakları davasında, iş sözleşmesinde seçilen yabancı ülke hukukunun ve bu hukuktaki zamanaşımı sürelerinin uygulanabilirliği üzerinedir.

Aşağıda kararın özeti, uyuşmazlık konuları ve sonucuna dair detaylı analizi bulabilirsiniz:

1. Davanın Konusu ve İddialar

Davacı işçi, 2009-2015 yılları arasında davalı şirketin Belarus (Beyaz Rusya) ve Ukrayna şantiyelerinde "kalıp ustası" olarak çalıştığını:

İş sözleşmesinin haksız feshedildiğini,
Kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma, yıllık izin ve tatil ücretlerinin ödenmediğini iddia ederek dava açmıştır.

Davalı işveren ise; davacının kendi çalışanı olmadığını, uyuşmazlığın çalışılan ülke hukukuna göre çözülmesi gerektiğini ve alacakların zamanaşımına uğradığını savunmuştur.

2. Yargılama Süreci ve Mahkeme Kararları

Davanın seyri üç aşamada şu şekilde gerçekleşmiştir:

Mahkeme	Karar Özeti	Gerekçe
İlk Derece Mahkemesi	Davanın Reddine	Belarus hukukundaki zamanaşımı süresi dolduktan sonra davanın açılmış olması.
Bölge Adliye Mahkemesi	İstinaf Başvurusunun Reddine	İş sözleşmelerinde uyuşmazlığa "çalışılan ülke hukukunun" uygulanacağının açıkça kararlaştırıldığı ve bu ülkedeki zamanaşımı sürelerinin dolduğu.
Yargıtay (9. Hukuk Dairesi)	Kararın Onanmasına	Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun bulunması.

3. Temel Uyuşmazlık Noktaları ve Hukuki Değerlendirme

Yargıtay, kararında şu kritik noktaları değerlendirmiştir:

Hukuk Seçimi: Taraflar arasındaki iş sözleşmelerinde (17.07.2009 ve 28.06.2013 tarihli), uyuşmazlık halinde işin yapıldığı ülke hukukunun uygulanacağına dair geçerli bir hüküm bulunmaktadır.
Zamanaşımı: Davacı taraf Belarus ve Ukrayna hukukunda zamanaşımı olmadığını ileri sürse de, mahkemeler bu ülkelerin iş kanunlarındaki sürelerin dolduğunu tespit etmiştir.
Matbu Sözleşme İtirazı: Davacı, sözleşmenin matbu olduğunu ve gerçek bir hukuk seçimi yapılamayacağını savunmuş; ancak Yargıtay bu itirazı kararı bozmak için yeterli görmemiştir.

4. Sonuç

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 03.12.2025 tarihinde oy birliği ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının yerinde olduğuna ve davanın zamanaşımı nedeniyle reddinin onanmasına karar vermiştir.

Bu karar, yurt dışı iş sözleşmelerinde yapılan "hukuk seçimi" maddelerinin, o ülkenin zamanaşımı sürelerini de bağlayıcı hale getirdiğini teyit etmesi açısından önem taşımaktadır.

Ancak Yargıtay’ın bu konudaki yaklaşımı şöyledir:

İradenin Varlığı: Bir sözleşmenin matbu olması, onun içindeki hukuk seçimi kaydını otomatik olarak geçersiz kılmaz. Eğer işçi bu sözleşmeyi imzalamışsa ve imzanın ikrah (korkutma) veya hile ile alındığı ispatlanamamışsa, hukuk seçimi geçerli kabul edilir.
MÖHUK Madde 27: Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun uyarınca, taraflar iş sözleşmesine uygulanacak hukuku serbestçe seçebilirler. Yargıtay, işçinin "zayıf taraf" olmasına rağmen, seçilen hukukun işçinin mutat (alışılmış) iş yerinin bulunduğu ülke hukuku olması durumunda (somut olayda Belarus ve Ukrayna) bu seçimi "makul" bulmaktadır.

İş hukukunda en büyük tartışma, yabancı bir ülkedeki zamanaşımı sürelerinin kısalığının Türk kamu düzenine aykırı olup olmadığıdır.

Zamanaşımı Bir Kamu Düzeni Meselesi mi?: Türk hukukunda zamanaşımı, "maddi hukuka" ilişkin bir kurumdur ve genellikle kamu düzeninden sayılmaz.
Asgari Koruma Eşiği: Eğer yabancı hukuk, işçiye Türk hukukundan daha az hak tanıyorsa, normalde "işçiyi koruma ilkesi" gereği Türk hukukunun asgari standartları (nispi emredici kurallar) devreye girer. Ancak zamanaşımı süreleri bu asgari standartların dışında tutulmaktadır.
Mahkemenin Bakış Açısı: Yargıtay bu kararında; yabancı hukukun seçilmesini ve o hukuktaki (muhtemelen Türk hukukundaki 5-10 yıllık sürelere göre çok daha kısa olan) zamanaşımı sürelerinin uygulanmasını Türk kamu düzenine "açıkça aykırı" görmemiştir. Yani, hakkın özünün ortadan kalkması değil, sadece belirli bir sürede talep edilmemesi durumu söz konusudur.

Bu karardan çıkarılacak temel sonuç şudur:

İşçinin korunması ilkesi, yabancı hukuk seçimini tamamen ortadan kaldıran bir kalkan değildir. Eğer işçi, yurt dışında çalışacağını bilerek ve o ülkenin hukukunun uygulanacağını kabul ederek sözleşme imzalamışsa, o ülkenin hukukundaki hak düşürücü süreleri ve zamanaşımı sürelerini takip etmek zorundadır ve yabancı hukukun bu konudaki katı kuralları, sırf işçinin aleyhine sonuç doğuruyor diye "kamu düzenine aykırıdır" denilerek bertaraf edilmemektedir.

Özetle; Yargıtay, "Sözleşme matbudur, dolayısıyla geçersizdir" veya "Yabancı hukuktaki zamanaşımı çok kısa, bu durum kamu düzenimizi bozar" şeklindeki genişletici yorumları reddetmiş; sözleşmeye bağlılık (pacta sunt servanda) ve MÖHUK'taki hukuk seçimi özgürlüğünü ön planda tutmuştur.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 03.12.2025 T. 2025/7012 E., 2025/9493 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/871 E., 2025/1459 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 75. İş Mahkemesi

SAYISI : 2024/147 E., 2024/49 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 29.08.2009-01.08.2015 tarihleri arasında yurt dışı hizmet akdi ile davalının ... , ... ve Ukrayna'da bulunan şantiyelerinde çalıştığını, iş sözleşmesinin haklı ve geçerli neden olmadan feshedildiğini, kıdem tazminatı ve bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları, yıllık ücretli izin, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile hafta tatili ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkili Şirketin çalışanı olmadığını, yurt dışında olduğunu iddia ettiği dönemde Türkiye'de olup olmadığının, çalışıp çalışmadığının, kendi nam ve hesabına iş görüp görmediğinin tespiti gerektiğini, davacının dava konusu ettiği alacak kalemlerinin çalıştığı ülke mevzuatına göre değerlendirilmesi gerektiğini, alacaklarının zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının, davalının Ukrayna ve Beyaz Rusya'da bulunan şantiyelerinde 29.08.2009-01.08.2015 tarihleri arasında 2 yıl 5 ay 26 gün kalıp ustası olarak çalıştığı, davalının süresinde somut olaya uygulanacak hukuk itirazında ve zamanaşımı def'inde bulunduğu, Belarus hukukundaki zamanaşımı süresi dolduktan sonra davanın açıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı ile yapılan 17.07.2009 ve 28.06.2013 tarihli iş sözleşmelerinin ilgili maddelerinde uyuşmazlığa çalışılan ülke hukukunun uygulanacağının açıkça kararlaştırıldığı, dava tarihi dikkate alındığında Belarus ve Ukrayna İş Kanunlarında düzenlenen zamanaşımı sürelerinin dolduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Uyuşmazlığa Türk hukuku uygulanması gerektiğini, Bölge Adliye Mahkemelerinde kesinleşen bir kısım kararlarda somut olaya Türk hukukunun uygulanarak davaların kabulüne karar verildiğini,

2. Belarus ve Ukrayna hukukunda zamanaşımı veya hak düşürücü süre kavramı bulunmadığını, Mahkemece yapılan tespitin hatalı olduğunu,

3. Davacıya fesih bildirimi yapılmadığından herhangi bir sürenin başlamadığını,

4. Matbu bir sözleşmeye göre hukuk seçiminin yapıldığından söz edilemeyeceğini,

5. Verilen kararla davacının anayasal haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş sözleşmesine uygulanacak hukuk, zamanaşımı def'i ile davanın süresinde açılıp açılmadığına ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Av. Ahmet Can

Mail : ahmetcan@ahmetcan.av.tr

Whatsapp : 0 532 409 18 85

Yasal güncellemelerden haberdar olmak için Abone Olun ⇛ 🔁

Diğer Yazılarımız Ve Kararlar:

İşe İade Kararı Sonrası İş Koşullarında Aleyhe Değişiklik: Fiilî Başlatmama Hâli ve Hukuki Sonuçları

Mesleki Yeterlilik Yoksa, Sorumluluk Kaçınılmazdır