Ayıplı Aracın Ayıpsız misli ile Değiştirilmesi, Olmadığı Takdirde Rayiç Değerinin Tahsili



 

 

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2018/1089 Esas
KARAR NO : 2020/666

DAVA : Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ : 09/10/2018
KARAR TARİHİ : 09/11/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 25/11/2020

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin 166.810,00 TL bedel ödeyerek davalı şirketten satın aldığı aracın teslim alındıktan bir hafta sonra balata uyarısı vermesi nedeniyle aracı davalı şirketin ...' da bulunan servisine götürdüğünü, serviste yapılan inceleme sonucunda balataların değişmesi gerektiği söylenerek değişim yapıldığını, balatanın değiştikten birkaç gün sonra balatalarından tekrar ses geldiğini, ve devam eden süreçte araçtaki balata sorunu devam etmiş olduğunu, ve birtakım farklı problemlerinin devam ettiğini, araçtaki problemin imalat hatasından meydana geldiğini, tamirinin mümkün olmadığını, bu edenle aracın davalı şirkete iadesine, tüm değiştirme, devir, satış vb. İşlem masraflarının davalı tarafa ait olmak üzere ayıpsız sıfır kilometre yenisi ile değiştirilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı tarafın, yasanın öngördüğü yapı ve ihbar yükümlülüğüne uygun davranmadığını, bu nedenle dava hakkının ortadan kalktığını, davaya konu araçta davacı iddialarının aksine üretimden kaynaklanan ve hukuken ayıp olarak nitelenebilecek herhangi bir kusurun bulunmadığını, dava konusu aracın 3. Kişiden satın alındığını. Araca verilen hasarların araca ait servis kayıtlarının ve kullanıcı hatalarının tespit edilmesi ve dava konusu arızaya neden olup olmadığının belirlenmesi gerekmekte olduğunu, davacının araç kullanımından meydana gelen değer kaybını iade etmesi gerektiğini, bu nedenle davanın usulden reddine karar verilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Davacının dava dışı 3.kişiden satın almış olduğu aracın balatalarında defaatle ve de aracın sol ön cam üst çıtasında meydana gelen arıza, motor tahrik arızası sebebi ve vs deformasyonlar sebebi ile ile gizli ayıp iddiası üzere , davalı satıcıya karşı karşı aracın iadesi ve misli ile değiştirilmesi talepli açılan iş bu davanın yapılan yargılaması uyarınca;
Dava konusu aracın ruhsatı incelendiğinde ;ilk tescil tarihinin 02/11/... tarihi olduğu ,
Dava konusu aracın ayıplı olup olmadığı ,ayıp ihbarının süresimde olup olmadığı ,misli ile değişim talebini yerinde olup olmadığı noktasında bilirkişi incelemesi yapılmış;
16.05.2019 tarihli bilirkişi raporuna göre ,
1-Davacı ... Mimarlık Mühendislik Reklam Gıda Nak. Tekstil ve Emlak Ltd. Şirketi adına kayıtlı bulunan ... plaka numaralı, ... model, ... BENZİNLİ, <170 Hp.) tip, .... marka hususi otomobilde değişik aralıklarda ve değişik ünitelerde ortaya çıkan anzalann kaynağının, {ayıp İddiasının) üretim hatası olarak değerlendirilmesi gerektiği,
2- ... plaka numaralı, ... model. ... BENZİNLİ, <170 Hp.) tip, ... marka otomobilin, davacı ... Mimarlık Mühendistik Reklam Gıda Nakliye Tekstil ve Emlakçilik Ltd. Şirketi tarafından, Silivri .... Noterliği tarafından düzenlenen <02.11.2018 tarihine kadar geçerliliği bulunan*! Araç Satış Sözleşmesi İle 2 vtl garantili olarak ve 166,810.00.-TL ödeyerek, dava dışı ... tnşaatGıda Nakliyat Otomotiv Tekstil San. ve Tic. Ltd Şirketinden satın aldığı dikkate alındığında, otomobilin geçmişine yönelik "Trafik Sigortası ve Kasko Sigortası" düzenleyen sioorta şirketlerinden ceto edilecek hasar dosyalan ve Tramer kavıt beloelerinm incelenmesi sonucunda ayrıca dava dışı satıcı şirketin kusurunun bulunup bulunmadığının tespit edilebiteoeği
3- ... plaka numaralı, ... model, ... BENZİNLİ, <170 Hp.) tip, ... martta otomobilde ortaya çıkan ayıplann, otomobilin sürekli olarak kullanılamaması nedeniyle ekonomik ve maddi kayıplara neden olabileceği, otomobilin arızalı olarak servislerde kaldığı süreler içinde, davalı şirket sorumluluğunda bulunan servisler tarafından, davacı şûfcete ikama araç tahsis edildiği belirtilmesine karşın, tahsis edilen ikama araçların kullanımı dışında, yaşandığı iddia adilen maddi zararın, davacı ... Mimarlık Mühendislik Reklam Gıda Nakliye Tekstil ve Emlakçilik Ltd. Şirketi tarafından belgelendirilmesi halinde, maddi zarar olup olmadığının değerlendirilebileceği
4- Takdiri ve Hukuki Değerlendirmesi Sayın Mahkemenizin Yetkisinde olmak üzene, gerek 4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun gereğince ve gerekse Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliğinin, '""İthalatçı ve Satıcının Sorumluluğu""" başlığı artındaki 14, Maddesinin 1 3. ve 6. bentlerinde de belirtildiği üzere, İthalatçı / Distribütör Şirket olan davalı ... Otomotiv ithalat ve Dağıtım A.Ş.’NİN, davacı ... Mimarlık Mühendislik Reklam Gıda Nak. Tekstil ve Emlak. Ltd. Şüfcetine ait .... plaka numaralı otomobilde ortaya çıkan ve otomobilin teknik özelliklerine uygun olarak gidemememesi nedeniyle sorumluluğu bulunduğu,
5- Davacı şirket vekili tarafından dosyaya ibraz edilen ve yukanda dökümü yapılan belge ve deliller dikkate alındığında, davacı ... Mimarlık Mühendislik Reklam Gıda Nakliye Tekstil ve Emlakçilik Ltd. Şirketi adına kayıtlı bulunan ...plaka numaralı otomobilde ortaya çıkan anzalann giderilmemiş olduğu, servis yetkilileri tarafından giderildiği belirtilen ve form raporu düzenlenen anzalann tekrarlandığı, otomobilin servise geldiği sırada farklı işlemler yapıldığı, buna karşın, anzalann ve dolayısıyla otomobilden faydalanamama sorununun devam ettiği, bu durumdan, davalı ... Otomotiv İthalat ve Dağıtım A.Ş/NİN sorumluluğunun bulunduğu,
S- ... plaka numaralı, ... model, .... BENZİNLİ, <170 Hp.) t/p, ... marka otomobil 54.598 km. ve 56-457 km de iken ayıplann ortaya çıktığı dikkate alındığında, bu tür ayıplann mevcudiyeti ve kaporta akşamında (Üst Tavan ve Ûn Cam Kasası^ üzerinde yapılan İşlemlerin otomobilin 2. El piyasa deden üzerinden yaklaşık % 5 / % 10 oranında defler kabına neden olabileceği, bu bedelin otomobilin olav tarihindeki 2. El pivasa ravic defleri ortalama 165.0. 00.-TL üzerinden 8.250.00.-TL/ 16.500.00.-TL arasında olabileceği.
7- Davacı ... Mimarlık Mühendislik Reklam Gıda Nakliye Tekstil ve Emlakçilik Ltd. Şirketi tarafından, ... plaka numaralı, ... model, ... BENZİNLİ, (170 Hp.) tip, ... marka otomobilin satın alındtöı 02.11.... tarihinden, avın tünü arızların ortaya cıktıöı 29.05.2018 ve 09.07.201B tarihlerine kadar oecen süreler İçinde, ancak kesintili olarak (Otomobilin serviste kaldıöt sürelerde ikame araç kullanması nedeniyle), otomobilden faydalanmış olduflu.
8- ... Mimarlık Mühendislik Reklam Gıda Nakliye Tekstil ve Emlakçilik Ltd. Şirketinin, kendi aleyhine ortaya çıkan maddi 2arat1an, davalı ... Otomotiv İthalat ve Oağıtım A.Ş.'NİN sorumluluğu bulunması nedeniyle talep edilebileceği kanaatine vanlmıştır
11/02/2020 tarihli bilirkişi ek raporuna göre;

SONUÇ VE KANAAT:
1- Davacı ... Mimarlık Mühendislik Reklam Gıda Nak. Tekstil ve Emlak Ltcl bulunan ... plaka numaralı, ... model, ... BENZİNL marka hususi otomobilde değişik aralıklarda ve değişik ünitelerde ort& kaynağının, (ayıp İddiasının) üretim hatası olarak değerlendirilmesi gerektiği
2- Dava dışı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından, 23.12.2019 tarihli yazı ekinde sunulan hasar dosyasında mevcut belge ve deliller incelendiğinde, dava konü numaralı, ... model, .... BENZİNLI, (170 Hp.) tip, .... tarihinde, saat 18:30 s ıralan nda. Silivri t İstanbul yönünde sevir sevir halinde bulunan kamyondan gelen tasın Ön carmn kjrılmasrna neden okfuflu. mevdana gelen bu olayın ise dava konusu olav ile illiyet baâının bulunmadığı.
3- Takdiri ve Hukuki Değerlendirmesi Sayın Mahkemenizin Yetkisinde olmak ü Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun gereğince ve gerekse Gümrük ve Ti Sonrası Hizmetler Yönetmeliğinin, “""İthalatçı ve Satıcının Sommluluğu”” Maddesinin 1. 3. ve 6. bentlerinde de belirtildiği şekilde, davacı ... Reklam Gıda Nakliye Tekstil ve Emlakçilik Ltd. Şirketi adına kayıtlı ... ortaya çıkan arızalann servis yetkilileri tarafından giderildiği belirtilen ve arızalann aynı tür arızalar olmadığı, otomobil servise geldiğinde faildi işli karşın arızalann ve dolayısıyla otomobilden faydalanamama sorununun devaı davalı ... Otomotiv İthalat ve Dağıtım A.Ş/NİN sorumluluğunun bulu üzere ip ) tip, ... marka alındığında, bu tur şı] üzerinde yapılan işlemlerin otomobilin 2. El Pivasa deden üzerinden yaklaşık % 5 / % 10 ora nında defler kabına neden olabitecatti. bu bedelin otomobilin olav tarihindeki 2. El aivasa ra ıric deÛeri ortalama 165.000.00 TL üzerinden 8.250.00.-TL / 16.S00.00.-TL arasında olabileceği,
5- Davacı ... Mimarlık Mühendislik Reklam Gıda Nakliye Tekstil ve Emte kçtlık Ltd. Şirketinin, kendi aleyhine ortaya çıkan maddi zaraıian, davalı ... Otomotiv A.Ş.' nin sorumluluğu bulunması nedeniyle talep edilebileceği kanaatine varılmıştır. Şeklinde rapor tanzim edildiği,

Dava, aracın ayıplı çıkması nedeniyle aracın iadesi ve misli ile değiştirme istemine ilişkin olup, tarafların tacir olduğu, 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerinin uygulama olanağının bulunmadığı anlaşılmaktadır.
6098 sayılı TBK.'nun 219-(1) maddesinde; "satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğe aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerinin ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur" aynı maddenin ikinci fıkrasında; "satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur" düzenlemesi yer almaktadır.
6098 sayılı TBK.'nun 223. maddesinde; "alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.
Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır".
6098 sayılı TBK.'nun 231. maddesinde; "satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def'i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz.
Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz".
Ayıplı satış durumunda alıcının haklarını düzenleyen 6098 sayılı TBK. m. 227 hükmüne göre: “Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1.Satılanı seri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2.Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3.Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4.İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.
Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.
Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.
Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir”.
Satışa konu malın garanti süresi yasada öngörülen zamanaşımı süresinden daha uzun bir süre ise, o taktirde garanti süresinin sonuna kadar ayıba karşı tekeffül hükümlerine dayanılarak dava açılabilir. Bu arada belirtmek gerekir ki, satıcının alıcıya garanti vermiş olması hali hiçbir surette 6098 sayılı TBK. 223. maddesinde yer alan ayıp ihbar sürelerini asla ortadan kaldırmaz. TBK. 223. maddede belirtilen ihbar süreleri hak düşürücü süre niteliğindedir. İğfal (ağır kusur) halinde ise zamanaşımından söz edilemeyeceği 6098 sayılı TBK. 231-son maddesinde hükme bağlanmıştır. TBK. 231-son madde hükmüne dayanılabilmesi için alıcının, satıcının hilesi veya kandırması nedeniyle zamanında dava açmasının önlenmesi gerekir. Başka bir anlatımla malın sonradan ayıplı olduğunun saptanması ve bunun gizli ayıp niteliğinde olduğunun belirlenmesi tek başına iğfal olarak değerlendirilemez.
Durumun gerekli kıldığı muayene ile anlaşılamayan ayıplar, gizli ayıptır. Alıcı gizli ayıpları araştırmakla yükümlü değildir. Fakat, onları meydana çıkar çıkmaz hemen ihbar etmelidir. Bile bile aldatma yani hile varsa satıcı ne tam zamanında ayıpların ihbar edilmediğine ne de kısa zamanaşımı süresine dayanabilir. Bu durumda, 6098 sayılı TBK.'nun 146. ve 147. maddeleri uygulanır.
Taraflar tacir olduğundan ayıp ihbarı TTK’nın 18/3. maddesinde hükme bağlanan usullerle ve TTK’nın 23/3. maddesinde öngörülen süreler içinde ve gizli ayıp olması halinde BK’nın 223. maddesinin 2. ve 3. fıkralarındaki belirtildiği üzere ihbar yapılması gerekmektedir.
Somut olayda, dava konusu aracın ilk tescil tarihi 02/11/... olup, davacı tarafından ikinci el olarak satın alındığı, ... Otomotiv Pazarlama ve Tic. A.Ş. tarafından hazırlanmış Garanti Belgesi incelendiğinde garanti süresinin 2 yıl sonunda biteceği anlaşılmaktadır. Dava konusu aracın garanti süresi içinde çeşitli şikayetlerle sık sık servise götürülmüş olması ve bilirkişi heyetince yapılan teknik inceleme sonucunda;
Davacı ... Mimarlık Mühendislik Reklam Gıda Nak. Tekstil ve Emlak Ltcl bulunan ... plaka numaralı, ... model, ... BENZİNL marka hususi otomobilde değişik aralıklarda ve değişik ünitelerde ortaya çıkan arızaların kaynağının, (ayıp İddiasının) üretim hatası olarak değerlendirilmesi gerektiği ve niteliği itibari ile gizli ayıp olarak değerlendirileceğinin anlaşıldığı,
Davacının aracını sürekli olarak servise götürdüğünün anlaşıldığı bu hali ile davacının araçtan beklenen faydayı sağlayamadığı ve bu hali ile aracı kullanmaya zorlanamayacağı ,araçtaki ayıpların aracın trafik tescil tarihi itibari ile 2 yıllık garanti süresi içerisinde defaatle tekrarlandığının ve servis kayıtları ile davalının ayıptan haberdar olduğunun anlaşıldığı bu hali ile davacının ikame araç talebinin TBK.'nun 231. Maddesi uyarınca yerinde olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.


HÜKÜM; Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
2-Dava konusu ... Plakalı ... model ... model ... marka ... şase numaralı araç ayıplı olduğundan davalıya iadesi ile davalı tarafça ücretsiz olarak misli ile değiştirilmesine, tüm masrafların davalı tarafça karşılanmasına,
3-Aracın temin edilmemesi halinde İİK 24.Maddesi gereğince işlem yapılmasına,
4- 492 Sayılı Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 11.394,89- TL karar harcı peşin alınan 2.848,70- TL harcın mahsubu ile 8.546,19 ‬- TL bakiye harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
5-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan 35,90 TL başvurma harcı 5,20- TL vekalet harcı ve 2.848,70-TL peşin harç olmak üzere 2.889,80- -TL toplam harç nedeniyle yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-6100 sayılı HMK'nın 326/2 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan tebligat ve müzekkere,bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 875,30- TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT. hükümleri uyarınca 19.797,00- TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine

Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/11/2020