İmalat Hatalı Ve Gizli Ayıplı Olduğunu Tespit Edilen Sıfır Aracın Misli İle Değişimi



 

 

 

T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/199 Esas
KARAR NO : 2022/701

DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 01/03/2021
KARAR TARİHİ : 05/07/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 29/07/2022
Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: davacı vekili özetle; müvekkilinin, davalı ..... Oto Servis ve Ticaret A.Ş.'nin İstinye şubesinden ...... şase numaralı, ....... marka, Yeni ...... model aracı satın aldığını ve aracı ...... şubesinden teslim aldığını, davalı tarafından, bu satıma istinaden 28.10.2020 tarihli ve ....... no'lu fatura düzenlendiğini, satıma konu aracın 03.11.2020 tarihinde teslim alındığını, ..... plakasıyla trafiğe çıktığını, ancak araç kullanılmaya başlandıktan kısa bir süre sonra, henüz 206. kilometrede iken, motor arızası uyarısı verdiğini, bunun üzerine müvekkili şirket yetkilisi tarafından, araçtaki arızanın nedeninin belirlenmesi için, aracın davalı tarafa ait yetkili servise 12.11.2020 tarihinde teslim edildiğini ve gerekli bildirimlerde bulunulduğunu, daha sonra davalı tarafa ait yetkili servisteki yetkililer ile yapılan yazışma ve görüşmelerde aracın motorunda, silindirinde ve diğer aksanlarında birçok arızanın olduğu ve yapılan işlemlere rağmen arızanın nedeninin tespit edilemediğinin ortaya çıktığını, bu olaydan sonra haricen yaptıkları araştırmalarda, satıma konu ....... model aracın motorunda kronik sorunlar olduğu ve bu model araçta sürekli olarak motor arızalarının meydana geldiğini, bu hususta şikayetvar.com üzerinden birçok tüketici şikayetinin olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin satın aldığı sıfır kilometre araçta olağan muayene ile tespit edilemeyen, ancak zamanla kullanıma bağlı olarak ortaya çıkan böylesine ciddi arızaların ortaya çıkmış olmasının gizli ayıp niteliğinde olduğunu, satıma konu araçtaki gizli ayıbın ortaya çıkması üzerine müvekkili şirket yetkilisi tarafından mail yoluyla ve akabinde de Beşiktaş ...... Noterliğinin ....... Yevmiye no'lu ve 24.11.2020 tarihli ihtarnamesi ile satıma konu gizli ayıplı aracın bu haliyle kabul edilemeyeceği, imkan var ise satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesi, bu mümkün değilse satılan aracın teslime hazır olduğu bildirilerek sözleşmeden dönüldüğü ve bu satış nedeniyle ödenen bedelin ve yapılan ek masrafların faiziyle birlikte ödenmesi seçimlik haklarının kullanıldığı davalı tarafa ihtar edildiğini, davalı tarafça bu ihtarnameye Beyoğlu ...... Noterliğinin ....... Yevmiye no'lu ve 01.12.2020 tarihli ihtarnamesi ile cevap verilerek araçtaki ayıbın kabul edilmediği, yetkili servislerinde bulunan aracın onarım yapılmamasına rağmen alınması, aksi halde işgaliye bedeli alınacağının kendilerine bildirildiğini, bu bildirim üzerine, gizli ayıplı satılan aracın 07.12.2020 tarihinde yetkili servisten çekici marifetiyle müvekkili şirket yetkilisi tarafından teslim alındığını, müvekkili tarafından satıma konu araç teslim alındıktan hemen sonra, alanında uzman bilirkişiden aracın durumu ile ilgili uzmanlık raporu alındığını, alınan raporda araçtaki arızanın üretimden kaynaklı olduğu, arızanın önemli bir arıza olduğu, mevcut arızanın araçtan beklenen faydayı ortadan kaldırdığı ve aracın gizli ayıplı olduğu hususlarının tespit edildiğini, müvekkilinin bu satış nedeniyle yaptığı masrafların bilirkişi marifetiyle de tespiti için İstanbul ..... Sulh Hukuk Mahkemesi'ne delil tespiti istemiyle başvuru yapıldığını ve İstanbul ...... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...... D.İş numaralı dosyasından atanan makine mühendisi ve elektrik/elektronik mühendisi bilirkişilerce hazırlanan raporda; araç motorunda meydana gelen arızanın üretimden kaynaklı olduğu, motor arızasının oluşumunda sürücünün kusurunun bulunmadığı, meydana gelen motor arızasının önemli bir arıza olduğu, arızanın niteliği itibariyle araçtan beklenen faydayı ortadan kaldıracağı, arızanın gizli ayıp niteliğinde olduğunun tespit edildiğinteliği itibariyle araçtan beklenen faydayı ortadan kaldıracağı, arızanın gizli ayıp niteliğinde olduğunun tespit edildiğini beyan ederek Satım sözleşmesine konu aracın gizli ayıplı olması nedeniyle sözleşmeden dönme seçimlik haklarını kullanıldığının tespitine, fazlaya ilişkin talep ve dava haklar saklı kalmak kaydıyla, satım sözleşmesi uyarınca ödenen bedelden şimdilik 100.000 TL'nin ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin bu satış nedeniyle yaptığı masraflardan ve uğradığı zararlardan şimdilik 1.000 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 09/06/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile, davaya konu .... Marka, ..... Tipi, 2020 Model, Gri Renkli aracın 28.10.2020 Tarih ve ..... no'lu faturada belirtilen ek opsiyonlu özellikleriyle birlikte misliyle değişimine, bu talebin kabul edilmemesi halinde satım sözleşmesi uyarınca ödenen 779.250,89 TL'nin ihtarnamenin tebliğ edildiği 26.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, müvekkilinin gizli ayıplı araç satışı nedeniyle yapmak zorunda kaldığı; 4.320,00 TL Seramik Kaplama, 3.780,00 TL Kaput Filmi, 295,00 TL Araç Çekim Bedeli, 3.000,00 Ekspertiz Bedeli ve 20.886,00 TL araç kiralama bedeli olmak üzere toplam 32.281,00 TL maddi zararın dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, ayıplı ifa nedeniyle delil tespiti yaptırılması için İstanbul ..... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ....... D.İş sayılı dosyasına ödenen toplam 1.387,40 TL yargılama masrafı ve mahkemece takdir edilen 910,00 TL vekalet ücreti olmak üzere toplam 2.297,4 TL'nin Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun ...... E., ..... K. ve 22.03.1976 Tarihli Kararı uyarınca yargılama giderlerine eklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafın, yasanın öngördüğü ayıp ihbar yükümlülüğüne uygun davranmaması nedeniyle dava hakkının ortadan kalktığını, davacının ihbar yükümlülüğüne uygun davranmadığını, dava konusu araçta üretim hatasından kaynaklanan herhangi bir ayıp bulunmadığını, davacının “ayıp” olarak nitelendirdiği hususların kullanım hatasına ve/veya müşteri memnuniyetsizliğine dayandığını, her ne kadar davanın reddine karar verilmesi gerekirse de mahkemenin aksi kanaatte olması halinde dava konusu araçta meydana gelen değer kaybının ve araçtan elde edilen faydaların iade edilmesi gerektiğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur.
DELİLLER:Ödeme Dekontları, araç Çekme ve Teslim Alma Tutanağı, Mail Yazışmaları, Beşiktaş ...... Noterliği'nin ....... Yevmiye No'lu ve 24.11.2020 Tarihli İhtarnamesi, Beyoğlu ......Noterliği'nin ...... Yevmiye No'lu ve 01.12.2020 Tarihli İhtarnamesi, İstanbul ...... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ..... D.İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu, Araç Kiralama Sözleşmesi, Sipariş Formu ve Ödeme Dekontu, mahkememizce alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalı tarafından satılan aracın ayıplı olduğu iddiasıyla ödenen bedelin tahsili, satış nedeniyle yapılan masrafların tahsili istemlerinden ibarettir.
Dava konusu aracın garanti belgesi servis kayıtları, iş emirleri ile ilgili tüm bilgi ve belgeler celbedilmiş, tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
İstanbul ...... Sulh Hukuk Mahkemesi ...... D. İş sayılı dosyasından alınan 05.02.2021 tarihli Bilirkişi
Raporunda özetle ;
"...Dava konusu ...... plaka sayılı ...... marka, ...... tipindeki 2020 model
aracın kullanıldığı süre ve kullanım mesafesi göz önünde bulundurulmak suretiyle, motorda
oluşan zararın, üretimden kaynaklı olduğu,
Tespit konusu araçtaki motor arızasında sürücünün kusurunun bulunmadığı,
meydana gelen motor arızasının önemli bir arıza olduğu,
mevcut motor arızasının niteliği itibariyle araçtan beklenen faydayı ortadan kaldıracağı,
dava konusu araçtaki mevcut motor arızasının gizli ayıp niteliğinde olduğu.." rapor edilmiştir.
Dosyada mübrez dekont örneğinden, ....... Otomasyon Elektrik Mühendislik San. tarafından ....... Bankası aracılılığıyla 28.10.2020 tarihinde TR ...... IBAN numaralı hesaba ....... bloke sıra no ile 280.000,00 TL bloke yapıldığı Açıklama olarak “....... araç bedeli “ yazılı olduğu anlaşılmıştır.
Dosyada mübrez dekont örneğinden, ...... Elektrik Mühendislik San. tarafından ....... Bankası aracılılığıyla 28.10.2020 tarihinde TR ....... IBAN numaralı hesaptan ..... OTO SERVİS VE TİC. Adına TR ...... İBAN nolu hesaba 490.000,00 TL havale yapıldığı Açıklama olarak “...... Otomasyon Elektrik ....... “ yazılı olduğu anlaşılmıştır.
6502 sayılı Yasanın 11/1. maddesinde, malın ayıplı olması durumda tüketicinin seçimlik hakları düzenlenmiştir. Bu seçimlik haklarda tüketici; bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Tüketici seçimlik haklarından herhangi birisini kullanabilecektir. Ne var ki tüketici bu hakkını kullanırken objektif iyiniyet kuralları içerisinde hareket etmek zorundadır.
Kanun tarafından korunan sözleşme taraflarından tüketicinin yanında, kurulacak hükmün sözleşmenin diğer tarafı olan satıcı için de orantısız güçlükleri de beraberinde getirmemesi gerekir. Ayıbın öneminin aracın kullanımına ve beklenen faydaya bir etkisinin olmaması, aracın ayıplı ve ayıpsız değeri arasındaki farkın araç bedeli nazara alındığında azlığı yani karşılıklı menfaatler dengesi ile hukukun temel prensibi olan hakkaniyet kuralları değerlendirilerek ayıp nedeni ile bedel indirimi veya tüketicinin diğer seçimlik haklarını kullanıp kullanmayacağının tesbit edilmesi zorunludur.
TTK.'nın 23/1-c maddesindeki “ malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanunu'nun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır.” düzenlemesi mevcuttur.
Aracın satış tarihi, tespit raporundaki tarih göz önüne alındığında davacının kullanımı ile sonradan ortaya çıkan gizli ayıplar ile ilgili olarak yasal yükümlülüğünü yerine getirip yazılı olarak konuyu davalı şirkete bildirip ardından da tespit yaptırması akabinde de 01/03/2021 tarihinde de eldeki davayı açması sebebi ile ayıp ihbarını yasal süresi içerisinde yerine getirdiği kabul edilmiştir.
Somut olayda, ...... plakalı araç, ruhsatına göre 02.11.2020 tarihinde trafiğe tescil işlemi
yapıldıktan sonra satıcı kayıtlarına istinaden 03.11.2020 tarihinde alıcıya teslim edildiği, akabinde 12.11.2020 tarihinde motor arızası sebebiyle satıcıya ait yetkili servise geri döndüğü anlaşılmıştır.
Satış Sözleşmelerinde Ayıp: Satış sözleşmelerinde ayıp, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (Kanun) 219 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. Kanun'un 219. Maddesine göre; “Safıcı alıcıya karşı herhangi hir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.”
Ayıp nedeniyle satış bedelinden indirilecek miktarın tespitinde; "mutlak metod", "nisbi metod" ve "tazminat metodu" adıyla bilinen değişik görüşler mevcutsa da, Yargıtay tarafından öteden beri uygulanan "nispi metod" olarak adlandırılan hesaplama yöntemi benimsenmektedir. Bu metoda göre; satış tarihi itibariyle satılanın, ayıpsız ve ayıplı değerleri arasındaki oranın, satış bedeline yansıma miktarı belirlenmektedir. Başka bir ifade ile satılanın, tarafların kararlaştırdıkları satış bedeli gözetilmeksizin, satış tarihi itibariyle gerçek ayıpsız rayiç değeriyle, ayıplı haldeki rayiç değeri ayrı ayrı belirlenerek, bu iki değerin birbirine bölünmesi suretiyle elde edilecek oran, satış bedeline uygulanmaktadır.
Kanun tarafından korunan sözleşme taraflarından tüketicinin yanında, kurulacak hükmün sözleşmenin diğer tarafı olan satıcı için de orantısız güçlükleri de beraberinde getirmemesi gerekir. Ayıbın öneminin aracın kullanımına ve beklenen faydaya bir etkisinin olmaması, aracın ayıplı ve ayıpsız değeri arasındaki farkın araç bedeli nazara alındığında azlığı yani karşılıklı menfaatler dengesi ile hukukun temel prensibi olan hakkaniyet kuralları değerlendirilerek ayıp nedeni ile bedel indirimi veya tüketicinin diğer seçimlik haklarını kullanıp kullanmayacağının tesbit edilmesi zorunludur.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, Servis kayıtları, Beşiktaş ....... Noterliği'nin ...... Yevmiye No'lu ve 24.11.2020 Tarihli İhtarnamesi, Beyoğlu ....... Noterliği'nin ...... Yevmiye No'lu ve 01.12.2020 Tarihli İhtarnamesi, tespit dosyası, garanti belgesi, bilimsel veri ve içeriğe sahip denetime elverişli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına nazaran; davacı şirketin, davalı şirketten dava konusu aracı satın aldığı, davaya konu ...... plakalı aracın satın alındıktan sonra motorunda meydana gelen arızanın ilk bakışta görülmesi mümkün olmayan, ancak arıza meydana geldikten sonra aracın satıcıya ait yetkili servise çekici/kurtarıcı ile geri götürüldükten ve yetkili serviste birçok parçasının sökülüp, yer değiştirilerek/takılarak denenmesi, ek olarak araç bilgisayarlarına bağlanması, sorunun çözümü için ...... Almanya ile yazışmalar yapılması sonrasında tespit edilebilecek nitelikte olması sebepleriyle, otomobilin teslimi anında açıkça görülebilecek özellikte olmadığı ve aynı zamanda arızanın motordan kaynaklanmasının fiziksel karakterde arıza olması da dikkate alındığında araçtaki ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu, ayıpların giderilemediği, ayıp ihbarını süresinde gerçekleştirdiği, davacı tarafça davalı şirkete çekilen ihtarın 26/11/2020 tarihinde tebliğ edildiği, temerrüdün bu tarih itibariyle gerçekleştiği anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, davaya konu aracın davacının uhdesinde bulunmasının aracı kullandığı anlamına gelmediği, bilirkişi raporu doğrultusunda mevcut ayıbın aracın kullanımına engel olduğu, aktif olarak kullanılmayan araç için davacının hak kaybının olmaması bakımından davacı tarafından satım sözleşmesine istinaden ödenen araç bedeli olan 779.250,89 TL’nin ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 26/11/2020 den itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Davacı vekili her ne kadar, davaya konu aracın faturada belirtilen ek opsiyonlu özellikleriyle birlikte misliyle değişimine karar verilmesini talep etmiş ise de; TKHK.nun 11/3 maddesinde, "sıfır araçta değişim" hakkının kullanımının, satıcı için orantısız güçlükleri beraberinde getirmemesi gerektiği ifade edilmiştir. Nitekim, bu hakkın kullanımının satıcı için orantısız güçlükleri beraberinde getirecek olması halinde tüketici, yalnızca, sözleşmeden dönme veya ayıp oranında bedelde indirim haklarından birini kullanabilir. Somut olayda, davaya konu aracın ayıpsız olanıyla değiştirilmesinin, Sıfır kilometre ve ikinci el araç fiyatlarındaki artış nedeniyle satıcı için orantısız güçlükleri beraberinde getireceği kanaatine varılmış olmakla davacının işbu talebi yerinde görülmemiştir.
Mahkememizin 30/06/2022 tarihli celsesinin 1 nolu bendinde her kadar ihtarnamenin tebliğ tarihi 26/10/2022 olarak yazılmış ise de; ihtarnamenin tebliğ tarihinin "26/11/2020" olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde düzeltilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile; davacı tarafından satım sözleşmesine istinaden ödenen araç bedeli olan 779.250,89 TL’nin ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 26/11/2020 den itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının ayıp nedeni ile yapmış olduğu 4.320,00 TL seramik kaplama, 3.780,00 TL kaput filmi, 295,00 TL araç çekim bedeli, 3.000,00 TL ekspertiz bedeli, 20.886,00 TL araç kiralama bedeli olmak üzere toplam 32.281,00 TL maddi zararın dava tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Davacının talep etmiş olduğu yargılama masraflarının yargılama gideri olarak değerlendirilerek eki sayılmasına,
4-İİK’nın 24. Maddesi gereğince kararın infazı aşamasında 34 BTS 070 plakalı aracın davacıda bulunması halinde davalıya iadesine, iade masraflarının davalıdan tahsiline,
5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 55.435,74 TL harçtan peşin alınan 1.724,83 TL ile ıslah harcı olarak yatırılan 12.135,00 TL harcın mahsubu ile eksik 41.575,92 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan 2.513,30 TL posta masrafı ile toplam harç gideri 1.792,63 TL+ 12.135,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 16.440,93 TL. yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırılan avanstan kullanılmayan gider avansının (iş bu kararın tebliğ gideri avanstan karşılanmak ve bu gider mahsup edilmek kaydıyla) kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
8-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 57.626,59 TL avukatlık ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
9-HMK'nun 333. maddesi uyarınca davalı tarafından yatırılan avanstan kullanılmayan bakiye avansın kararın kesinleşmesinden sonra resen davalıya iadesine,
10-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde HMK'nun 342. Maddesi gereğince dilekçe ile mahkememize veya başka bir yer mahkemesine İstinaf kanun yolu harcı, tebliğ giderleri dahil olmak üzere tüm giderler ödenerek istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/07/2022